Δράσεις και Εκδόσεις του Ιδρύματος. Ιούλιος – Οκτώβριος 2014

Α. Έγγραφα – Βιβλία – Φυλλάδια

Εισερχόμενα

1)

ΣΤ

εξωφ

ΜΠΡΟΣ ΒΙΒ ΦΙΛΟΠΤ ΕΞΩΦ 122 123

2) 7 8 9 10

 

 

3) Β

 

4) Θ1 Θ2 Η1 Η2 Ζ Ι

 

Εξερχόμενα

-  Υπουργό Μακεδονίας – Θράκης

 

 

 

 

Θεσσαλονίκη, 9 Ιουλίου 2014

Αρ. Πρωτ.: Ε26/2014

 

 

                                Υπουργό Μακεδονίας – Θράκης

                                                  κ. Γ. Ορφανό

                                 Διοικητήριο, Θεσσαλονίκης

 

                 Θέμα: « Η απελευθέρωση της Μακεδονίας από τον  

              Οθωμανικό Ζυγό. Η διαιώνιση της ιστορικής μνήμης

                        1912-1913. Γενικό Συμπέρασμα – Πρόταση».

 

Εξοχότατε  κ. Υπουργέ,

κατόπιν της συνεργασίας μας και της συνεννοήσεώς μας στο Γραφείο Σας, στις  20 Ιουνίου, Σας επισυνάπτουμε το κείμενο – έρευνα ως Γενικό Συμπέρασμα της συμμετοχής μας στις Εκδηλώσεις Επιστημονικού Λόγου για το εν θέματι εθνικό και ιστορικό γεγονός για ενημέρωσή Σας, προς συγκρότηση από Σας Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής μελέτης και υλοποιήσεως της Προτάσεως του Ιδρύματος, που υιοθετήθηκε ομόφωνα στο Διοικητικό Συμβούλιο και τη Γενική Συνέλευση του Ιδρύματος (Αριθ. Συν. 114/12-06-2014).

Δια το Διοικητικό Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος                           Ο Γεν. Γραμματέας

 

 

Αθανάσιος Αγγελόπουλος                     Γεώργιος Καλαϊτζής

Καθηγητής Πανεπιστημίου            Δικηγόρος – Νομικός Σύμβουλος

Ι.Ε.Θ.Π.

 

 

 

 

Η απελευθέρωση της Μακεδονίας από τον Οθωμανικό Ζυγό

Η διαιώνιση της ιστορικής μνήμης του 1912-1913

Γενικό Συμπέρασμα – Πρόταση

 

Λαμπρές εκδηλώσεις, αξιέπαινου περιεχομένου, έλαβαν χώρα, το 2012-2013, σ’ όλη την Μακεδονία προς έξαρση των ηρωϊκών εκείνων γεγονότων. Αυτά έφεραν  «το ποθούμενο» Κοσμά του Αιτωλού. Ήταν η απελευθέρωση της Μακεδονίας˙ πέραν αυτής, της Ηπείρου, των Νήσων του Αιγαίου Πελάγους και της Θράκης μετέπειτα (των αποκαλούμενων «Νέα Ελλάδα» ή «Νέες  Χώρες») από τον τυραννικό οθωμανικό ζυγό. Εκπέμφθηκε το προσήκον μήνυμα «τοīς απανταχοῦ».

Ο χρόνος όμως, πανδαμάτωρ καθώς είναι, θα απωθήσει την αίγλη των εκδηλώσεων αυτών, σιγά – σιγά, στο δικό του χρονοντούλαπο της ιστορίας. Θα περάσουν αυτές στην λησμονιά˙ στη λήθη, λόγω της καθημερινότητας και των νέων προβλημάτων. Κάποιοι, μόνοι, ερευνητές και φιλίστορες, θα ανατρέχουν στα γεγονότα αυτά, από καιρού εις καιρό, ως «αιθεροβάμονες», «περιθωριακοί» και «συντηρητικοί», στο πνεύμα.

Η εξέλιξη αυτή, αναπόφευκτα, συνιστά την πιο μεγάλη και την πιο ανέξοδη επιτυχία στις ανθελληνικές θεωρίες και πρακτικές του σήμερα και του αύριο. Εννοούμε το νεοοθωμανικό θεώρημα και πράγμα, που αφορά στην Ελλάδα και στην βαλκανική ενδοχώρα της, στην Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Το θεώρημα και πράγμα αυτό αποβλέπει στην επεξεργασία ενός άλλου «νεοοθωμανικού» πολιτισμού για ένα άλλο μέλλον στους Λαούς της Χερσονήσου του Αίμου, στα «Βαλκάνια» της οθωμανοκρατίας, που απετάχθη το 1912-1913. Πολιτικοί Μέντορες του θεωρήματος το δίδυμο Ερντογάν – Νταβούτογλου. Ήδη από την θεωρία πέρασαν και στην πράξη σε πολιτικό επίπεδο, ως έχοντες εξουσία και διαθέτοντες ικανό χρυσίο.

Έτσι, ανακαινίσεις και προβολές τζαμιών και άλλων κτιρίων της περιόδου εκείνης, με τα ανάλογα μηνύματα, νεοοθωμανικού πολιτισμού, είναι συνεπείς προς την θεωρία πράξεις, σ΄όλη την Χερσόνησο του Αίμου, στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, ευρύτερα. Επακριβής επιβεβαίωση του αξιώματος «πράξις εστί θεωρίας επίβασις».

Σ’ αυτά τα πλαίσια εντάσσεται διακηρυγμένη η επιθυμία παράδοσης στον ενεργό νεοοθωμανικό πολιτισμό του Φετιγιέ Τζαμί στην καρδιά της Αθήνας. Πρόσχημα η ικανοποίηση των θρησκευτικών αναγκών των παρεπιδημούντων, παρανόμων το πλείστον, μουσουλμάνων το θρήσκευμα πολιτών, που έρχονται στην Ελλάδα, εξωθούμενοι από την Τουρκία με επιτρεπτά παράνομα κυκλώματα διακίνησης.

Το Φετιγιέ Τζαμί για τους νεοοθωμανιστές είναι το σύμβολο οθωμανικής κατακτήσεως των Αθηνών, της σημερινής Πρωτεύουσας της Ελλάδος, το 1430. Επιθυμείται, λοιπόν, νεκρανάσταση του συμβόλου αυτού, με το χρυσομένο χάπι ενός μοντέρνου, μετριοπαθούς και ευλήπτου πολιτισμού νεοοθωμανικού, που να διαχέεται, μέσω συμβόλων, από το Σαράγιεβο προς Βορρά μέχρι την Αθήνα προς Νότο.

Επιστημονικοί υποστηρικτές και ερμηνευτές της θεωρίας αυτής είναι, οπωσδήποτε, αναγκαίοι. Βρέθηκαν και επιστρατεύθηκαν κάποιοι Καθηγητές Ιστορίας και ιδρύθηκαν ειδικά ερευνητικά Ιδρύματα. Προηγείται ο γνωστός μας ΥΠΕΞ της Τουρκίας Καθηγητής Αχμέτ Νταβούτογλου, με το βιβλίο του, «Το Στρατηγικό Βάθος». Συντελεστής ο γνωστός μας Μάρκ Μαζάουερ, Καθηγητής Ιστορίας στο Παν/μιο Κολούμπια Ν. Υόρκης. Το βιβλίο του, «Θεσσαλονίκη, πόλη των φαντασμάτων», είναι η, δια της  επανερμηνείας των ιστορικών πηγών και της βιβλιογραφίας, επιβεβαίωση του νέου θεωρήματος σχεδιασμού και εφαρμογής ενός άλλου νεοοθωμανικού μοντέλου ζωής, ως του μέλλοντος στην περιοχή μας. Στα πλαίσια,  βέβαια, της πολιτικής περιφερειακής ηγεμονίας της νεοοθωμανικής Τουρκίας Ερντογάν – Νταβούτογλου.

Η έκδοση της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, του 2013, «Η Θεσσαλονίκη και τα φαντάσματα», και υποτίτλους «Νεο – Οθωμανοί στα Βαλκάνια» και «Ένα άλλο παρελθόν  για ένα άλλο μέλλον» (συγγρ. Νικ. Μέρτζος, Πρόεδρος Ε.Μ.Σ.), δεν αφήνει την παραμικρή αμφιβολία για τα σχέδια και τα πραττόμενα των δημιουργών και εκφραστών της θεωρίας του Νεοοθωμανισμού.

Ποιο είναι το στοιχειώδες χρέος όλων μας, κατόπιν των ανωτέρω, προς διαιώνιση π.χ. της ιστορικής μνήμης του 1912- 1913, ως αντιστάσεως στα νεοοθωμανικά σχέδια για μας; Το χρέος μας το υποδεικνύει το γνωστό Δίδυμο με τις κορυφαίες πράξεις του. Μια τέτοια είναι η ίδρυση στην Κπολη του πρώτου πανοραμικού μουσείου της Τουρκίας, το οποίο αφηγείται «την ιστορία της κατάκτησης της Πόλης από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, το 1453», ιδωμένη, φυσικά, μέσα από την τουρκική ματιά. Φέρει την επιγραφή απ’ έξω «PANORAMA 1453».

Εγκαινιάσθηκε τον Φεβρ.2009, παρουσία του Τούρκου Πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν. Ο οποίος εξήρε το Μουσείο ως «πραγματική απεικόνιση της κατάκτησης της Κπολεως, όπως αυτή ειπώθηκε μέσα από την ιστορία και τη λογοτεχνία. Τα παιδιά μας θα κοιτούν το μέλλον με σεβασμό στην ιστορία τους και θα νιώθουν περήφανα γι’ αυτήν».

Το Μουσείο – Πανόραμα για την άλωση της Κπόλεως εκτείνεται σε ένα θολωτό οικοδόμημα διαμέτρου 38 μέτρων και ύψους 20 μέτρων μέσα από απεικονίσεις που καλύπτουν 3.000 τ.μ. Περίπου 10.000 οθωμανοί και βυζαντινοί (έλληνες και οι συμμαχοί τους, δηλ.) στρατιώτες απεικονίζονται με κάθε λεπτομέρεια και ο επισκέπτης έχει μια πανοραμική θέα τους από απόσταση 14 μέτρων.

Η διαφήμιση του έργου μεγάλη στην Τουρκία. Αποτέλεσμα˙ έξω από το Μουσείο τεράστιες ουρές, κυρίως μαθητιούσσας νεολαίας με δασκάλους και γονείς από Κπολη και εκτός, περιμένουν να εισέλθουν σ’ αυτό. Το Μουσείο, τα εγκαίνιά του, παρουσία του Ερντογάν, και η οργανωμένη επισκεψιμότητά του είναι η πιο αντιπροσωπευτική ζωντανή έκφραση της, βάσει τής θεωρίας και της πράξεως του Νεοοθωμανισμού, ιστορικής σύνδεσης Οθωμανών του Πορθητή και Νεοοθωμανών του Ερντογάν.

Ο Πρωθυπουργός, κατά τα εγκαίνια του Μουσείου, υπογράμμισε, εσφαλμένα, βέβαια, ότι το Μουσείο αυτό είναι το πρώτο στο είδος του στον Κόσμο. Κοντά στις Βρυξέλλες, στο χωριό Βατερλώ, λειτουργεί από πολλών χρόνων παρόμοιο ακριβώς Μουσείο – Πανόραμα, που παριστάνει, τι άλλο; Την περιβόητη «Μάχη του Βατερλώ», από την οποία προέκυψε η κρατική δομή της σημερινής Ευρώπης.

Και το καταληκτικό της παρούσας έρευνας ερώτημα είναι. Η Ελλάδα δεν θα αποφασίσει, προς διαιώνιση της ιστορικής μνήμης στο παρόν και στο μέλλον, την ίδρυση ενός τέτοιου Μουσείου – Πανοράματος, τύπου Βρυξελλών ή Κπόλεως, στην Θεσσαλονίκη για την «Απελευθέρωση της Μακεδονίας από τον οθωμανικό ζυγό 1912-1913», με τίτλο «ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1912»;

Θα το επισκέπτονται επί καθημερινής βάσεως εντόπιοι, εκδρομείς, τουρίστες, η νεολαία, τα σχολεία, σύνεδροι διαφόρων συνεδρίων στην Πόλη και άλλα προβληματιζόμενοι πολίτες. Με ένα συμβολικό εισιτήριο εισόδου και τα εκθέματα προς πώληση θα αποσβεσθεί, σιγά, σιγά,  το συνολικό κόστος κατασκευής και λειτουργίας και θα εξασφαλισθούν και θέσεις εργασίας.

Δεν θα βρεθεί κάποιος, των ημερών μας, μεγάλος ευεργέτης της Πατρίδος, εις συνέχιση του θεσμού του πατριωτικού ευεργετισμού, να αναλάβει την πρωτοβουλία ιδρύσεως του Μουσείου αυτού Πανοράματος στην Θεσσαλονίκη; Η Πολιτεία οφείλει να συνεργαστεί και να είναι αρωγός. Άλλο οικονομική κρίση, που θα παρέλθει, και άλλο εθνική κρίση, πάντοτε παρούσα, λόγω των προβλημάτων με τους Γείτονές μας από Βορρά και κύρια από Ανατολή.

Μήπως τέτοια Πανοράματα – Μουσεία δεν θα μπορούσαν να γίνουν στα Γιάννενα, ως προς την Ήπειρο, στην Ξάνθη ή Κομοτηνή ή Αλεξανδρούπολη, ως προς την Θράκη, ή στην Μυτιλήνη, ως προς τα Νησιά του Αιγαίου Πελάγους; Ας γίνει όμως η αρχή από την Θεσσαλονίκη. «Η Βασιλεύουσα Κπολη εάλω…..σε Μουσείο» αλλά και «Η Συμβασιλεύουσα Θεσσαλονίκη απετάξατο ……σε Μουσείο». Η καλλίτερη απάντηση διηνεκής προς πάσης φύσεως νεοοθωμανικές θεωρίες και πράξεις και ιστορικές παρερμηνείες, ως προς την Πατρίδα μας. Ο συντονισμός του όλου έργου θεσμικά-διοικητικά ανήκει στο Υ.Μ.Α.Θ.

 

 

 

 

ΚΟΙΝ.: Υ.Μ.Α.Θ., Γ. Ορφανό, Επίτιμο Μέλος Ι.Ε.Θ.Π.

 

 

Σεβασμιώτατον Μητροπολίτην Περγάμου

Θεσσαλονίκη, 23 Σεπτεμβρίου 2014

Αρ. Πρωτ.: Ε36/2014

 

 

Σεβασμιώτατον Μητροπολίτην Περγάμου

κ.κ. Ιωάννην,

Καθηγητήν – Ακαδημαϊκόν,

Αθήνα

 

Σεβασμιώτατε, ευλογείτε.

Κατόπιν ομοφώνου αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Εθνικού και Θρησκευτικού Προβληματισμού – Καριπείου Μελάθρου (συν.114/18-09-2014), εξελέγητε Επίτιμον Μέλος του Ιδρύματος, εις αναγνώρισιν της συνόλου προσφοράς Σας: α. εις τον Κόσμον της Ορθοδοξίας από της πνευματικής επάλξεως της Μητρός Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Κων/πόλεως αλλά και˙ β. εις τον Κόσμον του Πνεύματος και της Επιστήμης.

Αφορμή προς την απόφασιν αυτήν εδόθη εκ του γεγονότος ότι το αναρτηθέν εις το site του Ιδρύματος κείμενόν Σας περί του Οικουμενικού Πατριαρχείου ανεγνώσθη ως σήμερα από 34.727 αναγνώστας του site, όπερ περιποιεί ιδιαιτέραν τιμήν δια το Ίδρυμα, εις το Σώμα των Επιτίμων Μελών του οποίου συγκαταλέγονται Πατριάρχαι, Αρχιεπίσκοποι, Μητροπολίται και διακεκριμένοι άνθρωποι του Πνεύματος, της Επιστήμης και της Πολιτικής.

Σύν τοις  θερμοίς συγχαρητηρίοις, λαμβάνετε επικαίρως έρευναν  του Ιδρύματος, ζητηθείσαν αρμοδίως, περί του Σκοπιανού Ζητήματος, από τε Εκκλησιαστικής και Πολιτικής πλευράς ομού, προς ενημέρωσίν Σας και δι Υμών προς ενημέρωσιν του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αν κρίνεται τούτο εύλογον.

Τα των προσηκουσών τιμών επισήμου υποδοχή Σας εις το Σώμα των Επιτίμων Μελών του Ιδρύματος, εις τα περίτεχνα ιστορικά Δώματα του Καριπείου Μελάθρου (Νεοκλασσικού Κτηρίου του 1870) εις Θεσσαλονίκην, θα λάβουν χώραν εν καιρώ, κατόπιν συνεννοήσεως.

 

Δια  το Διοικητικόν Συμβούλιον

Ο Πρόεδρος                                 Ο Γεν. Γραμματεύς

 

Αθανάσιος Αν.Αγγελόπουλος                  Γεώργιος Ιω. Καλαϊτζής

Καθηγητής Πανεπιστημίου       Δικηγόρος – Νομικός Σύμβουλος Ι.Ε.Θ.Π.

 

 

 

 

Β. Εκδηλώσεις Και Φωτογραφικό υλικό

 

1. Στο Εκκλησιαστικό μουσείο της Ι. Μητρόπολης στη ΔΕΘ.

008

017

 

010 011 012 014 016
151 152

 

 

β) Στιγμιότυπα προς μίμηση

019 018 007 005

012

003 004

009 σταφ (1) σταφ (2)

 

γ) Επίσκεψη στον Περιφερειάρχη της Κ. Μακεδονίας, Απ. Τζιτζικώστα για θέματα του Ιδρύματος. Ωραία εντύπωση προκαλούν 2 ιστορικές λιθογραφίες στον προθάλαμο του γραφείου του.

 

 

 

023 024

tzitzikostas_office

 

 

 

δ) Από την επίσκεψη του Πατριάρχη Σερβίας στη Θεσσαλονίκη.

 

Η επίσημη επίσκεψη του Πατριάρχου της  Σερβίας  Ειρηναίου στην Ι. Μητρόπολη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως, στην Δυτική Θεσσαλονίκη, 17-19 Οκτ. 2014.

 

021

  1. Ήταν μοναδικό γεγονός, με πάρα πολλά μηνύματα για τον Κόσμο της Ορθοδοξίας στην Χερσόνησο του Αίμου και τον ειδικό ρόλο σ’αυτόν της Εκκλησίας της Ελλάδος. Η επιστολή προς Μητροπολίτη Νεαπόλεως, που ακολουθεί, του Ιδρύματος δίδει το ουσιαστικό νόημα των εκδηλώσεων προς τιμή του Πατριάρχου Ειρηναίου, και δι’αυτού προς τον φίλο σερβικό ορθόδοξο Λαό.
  2. Η επιστολή του Ιδρύματος  επιστολη
  3. Φωτογραφικό υλικό, διαφωτιστικό των γεγονότων.0160001020304070809011012014017018019DSC_0710DSC_0711DSC02176DSC02181DSC02183DSC02185DSC02186DSC02197DSC02201DSC02205DSC05157foto 3foto 4foto 8foto 11
  4. Έρευνα του Ιδρύματος για το Μακεδονικό. Τα σημερινά δεδομένα και το ιστορικό βάθος.

 

 

Κράτος Σκοπίων

Η λύση του Εκκλησιαστικού Ζητήματος

-Υπό τον προβολέα του Πολιτικού Ζητήματος-

 

Αθαν. Αν. Αγγελόπουλος

Καθηγητής Πανεπιστημίου

της Εκκλησιαστικής Ιστορίας

 

Α΄

Τα δεδομένα του σήμερα

 

Στην Εφημ. ΤΟ ΠΑΡΟΝ (Κυριακή 3 Αυγ.2014) φιλοξενείται άρθρο (σελ.6), : «Πιέσεις από Αμερική για αναγνώριση Μακεδονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας». Κατά το άρθρο, είναι σε εξέλιξη μεθόδευση, ώστε η εκκλησιαστική λύση του Σκοπιανού Προβλήματος, πρίν την πολιτική λύση του ονόματος του Κρατιδίου αυτού, να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης για να αναγνωρισθούν τα Σκόπια με ονομασία, στην οποία θα περιέχεται ο όρος «Μακεδονία». Στα παραπάνω, λεκτέα τα εξής:

  1. Η προσέγγιση αυτή επιχειρείται επί μετεώρου βάσεως ιστορικοκανονικής. Αντιπαλεύει την θεμελιώδη κανονική Αρχή του Ιερωτάτου Φωτίου, Πατριάρχη Κπόλεως, της συμμεταβολής των εκκλησιαστικών Δικαίων – Ορίων προς τις πολιτικές επικράτειες και διοικήσεις. Το Δόγμα του Φωτίου διαγορεύει: «τα εκκλησιαστικά, και μάλιστά γε τα περί ενοριῶν Δίκαια, ταῖς πολιτικαῖς επικρατείαις και διοικήσεσι συμμεταβάλλεσθαι εἲωθεν….».

Η νέα μεθόδευση εισηγείται, τρόπον τινά, το αντίθετο∙ την συμμεταβολή, δηλ., «των πολιτικών επικρατειών και διοικήσεων» προς «τα εκκλησιαστικά …..Δίκαια». Εισηγείται, με άλλα λόγια, την εμπλοκή του εκκλησιαστικού παράγοντος στις πολιτικές διεργασίες και σκοπιμότητες. Όπερ άτοπον.  Διότι η Εκκλησία οφείλει να υπέρκειται αυτών. Εν τούτοις, σέβεται τα οριστικά όρια Κρατών αναγνωριζόμενα υπό της Διεθνούς Κοινότητος και προσέρχεται, κατόπιν προσκλήσεως πολιτειακής και εκκλησιαστικής, κατά Τόπους, για την ρύθμιση των επιτοπίων εκκλησιαστικών πραγμάτων, με την δική της εκκλησιαστική πολιτική και διπλωματία ως μοχλό ρυθμίσεως εκκλησιαστικών πραγμάτων. Ο μοχλός αυτός δρα, πρωτοβούλως, στα χέρια του Οικουμενικού Πατριαρχείου, κατά την κανονική Τάξη.

  1. Είναι εύλογο, λοιπόν, κατά τα ανωτέρω, η Διεθνής Κοινότης να συνεργάζεται με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Αυτό συνιστά την μόνη Εκκλησιαστική Αρχή, που διαθέτει, κατά την κανονική Τάξη και Παράδοση, το προνόμιο εκχωρήσεως αυτονόμου και κύρια αυτοκεφάλου καθεστώτος, μετά της πατριαρχικής τιμής κατά περίπτωση, σε κατά τόπους Εκκλησίες. Αυτό ορίζει όρια, τάξη, ονομασία κ.λ.π., με Πατριαρχικούς και Συνοδικούς Τόμους ή Πράξεις, συνεργαζόμενο, φυσικά, με τα αρμόδια πολιτικά και εκκλησιαστικά όργανα, εκασταχού.

Έτσι εξηγείται το γεγονός ότι Αρχηγοί Κρατών, των οποίων η πλειονότης των κατοίκων είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι (π.χ. Ουκρανία, Σερβία, Μαυροβούνιο, Σκόπια, Αλβανία κ.λ.π.), ή διαδραματίζουν ρόλο διεθνή (Η.Π.Α., Γερμανία, κ.λ.π.), ερχόμενοι στην Κπολη για λόγους πολιτικούς, επισκέπτονται το Πατριαρχείο στο Φανάρι για διαβουλεύσεις επί εκκλησιαστικών θεμάτων των ενδιαφερομένων χωρών.

Φρονούμε ότι σ’ αυτό το κλίμα διεξάγονται οι διαβουλεύσεις του Πατριαρχείου με την Ελλάδα, την Πολιτεία και κύρια με την αρμοδία Εκκλησία της Ελλάδος, για το πρόβλημα της ονομασίας του Κράτους αλλά και της Ορθοδόξου Εκκλησίας των Σκοπίων, ειδικότερα, εν προκειμένω. Το 65% περίπου των κατοίκων εδώ είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι (Σλαβομακεδόνες, Σέρβοι, Ελληνοβλάχοι κ.λ.π.), το δε 35% περίπου Μουσουλμάνοι (Αλβανοί, κυρίως, Τουρκογενείς κ.λ.π.). Συνολικός πληθυσμός του Κρατιδίου περί τα 2 και κάτι εκ.

Οι διαβουλεύσεις διεξάγονται, ασφαλώς, σε πνεύμα συνεργασίας, εκατέρας πλευράς διατηρούσης το απαραβίαστο της ανεξαρτησίας και κυριαρχίας στα του Οίκου της. Τα ίδια ισχύουν – και το οφείλουν – και στις καθαρά διμερείς σχέσεις προς αποφυγή παρεξηγήσεων.

Πάντως, είναι μεγάλης ωφελείας έργο ότι το Πατριαρχείο αναγνωρίζεται από την ευρεία συνείδηση της Διεθνούς Κοινότητος ως έχον Αυτό ανάλογες πρωτοβουλίες, λόγω της πρωτοκαθεδρίας (πρωτοθρόνου) και του ένεκα αυτής συντονιστικού ρόλου στον Κόσμο της Ορθοδοξίας, δια των Επισήμων Τοπικών Εκκλησιών. Αυτές σήμερα είναι 14 (4 Πρεσβυγενή Πατριαρχεία, με πρώτο αυτό της Κπόλεως, 5 Νεογενή Πατριαρχεία και 5 Αυτοκέφαλες Εκκλησίες), ισότιμες και ισόψηφες όλες μεταξύ των, υπό την Προεδρία του Πατριαρχείου Κπόλεως. Το θεσμικό αυτό γεγονός στην εκκλησιαστική αλλά και στην διεθνή τάξη πραγμάτων τόσο η Πολιτεία όσο και κύρια η αρμοδία Εκκλησία της Ελλάδος υποστηρίζουν, ανυπερθέτως.

  1. Για το θέμα, τέλος, πρέπει να συνυπολογισθεί το Πατριαρχείο Σερβίας. Το Κράτος των Σκοπίων εκκλησιαστικά ανήκει στο Πατριαρχείο αυτό. Τα Σκόπια, τον Ιούλιο του 1967, αυτοανακηρύσσονται σε Αυτοκέφαλη «Μακεδονική Ορθόδοξη Εκκλησία», με την πολιτική στήριξη του Τίτο, προσωπικά, στην τότε Γιουγκοσλαβία. Η έκτακτη Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου Σερβίας (Σεπτ.1967), παρ’ όλες τις πολιτικές πιέσεις και τους διωγμούς, αποφασίζει ομόφωνα την αποκήρυξη της Εκκλησίας αυτής ως «Σχισματικής Θρησκευτικής Οργανώσεως», εξακολουθεί όμως να έχει υπό την ευλογία του το Λαό.

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, εξ άλλου, τον Ιουλ. 1967, υπό την Προεδρία του τότε Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου, αποφασίζει ομοφώνως να διαμαρτυρηθεί στις Ορθόδοξες Εκκλησίες και στα Διεθνή Όργανα, γιατί θίγονταν οι Μητροπόλεις της στην Μακεδονία, στην Βόρεια Ελλάδα, που διαθέτουν στους τίτλους των «υπερτιμίες»: Πάσης Μακεδονίας, Άνω Μακεδονία, Κεντρικής, Δυτικής, Νοτίου και Ανατολικής Μακεδονίας που δόθηκαν από το Πατριαρχείο Κπόλεως. Πάντως, έκτοτε ως σήμερα,  ουδεμία Ορθόδοξη Εκκλησία έχει αναγνωρίσει τα γενόμενα των Σκοπίων, του 1967. Μόνο η Τοπική Κυβέρνηση των Σκοπίων την στηρίζει πολιτικά.

Εν τω μεταξύ, Σλαβομακεδόνες Χριστιανοί Ορθόδοξοι, κληρικοί και λαϊκοί, αντιληφθέντες το αδιέξοδο στα θέματα πίστεως και τάξεως, προσχωρούν στο Πατριαρχείο Σερβίας, πρό 10ετίας. Το οποίο ευλογεί την επάνοδο στην τάξη και ανακηρύσσει το Κράτος των Σκοπίων εκκλησιαστικά σε «Αυτόνομη Αρχιεπισκοπή Αχρίδος και Μητρόπολη Σκοπίων», υπό το Πατριαρχείο Σερβίας, με Αρχιεπίσκοπο τον Ιωάννη, διωκόμενο σήμερα από την Κυβέρνηση Γκρουέφσκι με φυλακίσεις, πιέσεις, βασανιστήρια, αποκλεισμούς κ.λ.π. Κατά τα άλλα, επιθυμείται η ένταξη στις δομές της Ευρωπαϊκής Ενώσεως των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο Κόσμος της Ορθοδοξίας αναγνωρίζει τον Ιωάννη ως Αρχιεπίσκοπο της περιοχής και όχι τον υπό του Γκρουέφσκι ευνοούμενο, άγνωστό μας και κατά το όνομα ψευτο-αρχιεπίσκοπο Σκοπίων.

  1. Με τα βασικά ανωτέρω δεδομένα, θα κληθεί το Επίσημο Σύστημα Διοικήσεως της κατ’ Ανατολάς Ορθοδόξου Εκκλησίας, υπό την

προεδρεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, να λύσει το πρόβλημα της διοικήσεως και της ονομασίας της Εκκλησίας του Κράτους αυτού, στην βάση και μόνο κανονικών Αρχών. Προηγουμένως, βέβαια, θα έχει λυθεί το πολιτικό πρόβλημα της Ονομασίας του Κράτους, με γεωγραφικό και μόνο προσδιορισμό ξεκάθαρο, erga omnes. Ένα τέτοιο όνομα, διεθνούς πλήρους και ομοφώνου αναγνωρίσεως, με την συγκατάθεση της άμεσα θιγομένης Ελλάδος, Πολιτείας και Εκκλησίας, sine qua non, θα είναι και

η προϋπόθεση – μια βασική, – για την εκκλησιαστική ονομασία.

 

Β΄

Το Ιστορικό βάθος

 

  1. Προς κατανόηση επί το ακριβέστερο της μόλις συνοπτικά αναλυθείσης σύγχρονης προβληματικής περί την εκκλησιαστική όψη του Μακεδονικού Ζητήματος σήμερα, με επίκεντρο τα Σκόπια, χωρούμε στην έρευνα του ιστορικού βάθους του Ζητήματος, γνωστού, βέβαια, στους πολύ ειδικούς, όμως λίγο ή πολύ ή καθόλου γνωστού ευρύτερα. Το Ζήτημα, στην πρόσφατη ιστορία, έχει τις ρίζες του στην νέα γεωπολιτική κατάσταση διεθνών πραγμάτων στην Χερσόνησο του Αίμου1.

Αναφερόμαστε στην διεθνή τάξη της περιοχής, μετά τους α΄ και β΄ παγκοσμίους πολέμους (1914-1918 και 1940-1944). Κι αυτή άλλαξε στις ημέρες μας (1990 κ.ε.) για την περιοχή μας, μετά την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας Τίτο – Μιλόσεβιτς. Πώς όλες αυτές οι καταστάσεις επηρέασαν την ζωή και την διοίκηση του Κόσμου της Ορθοδοξίας στην Χερσόνησο του Αίμου, με ειδική αναφορά στην Εκκλησία της Μακεδονίας; Των Μητροπόλεων και Επισκοπών της;

  1. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κπόλεως, κανονική – εκκλησιαστική δικαιοδοσία του οποίου ήταν όλος ο γεωγραφικός χώρος της Μακεδονίας επί Οθωμανοκρατίας, είχε αυτό και μόνο τον κύριο λόγο ρυθμίσεως του εκκλησιαστικού Ζητήματος της Μακεδονίας για τους εκτεθέντες στο Α΄ μέρος του παρόντος λόγους. Επιπλέον δε, να πούμε εδώ, ότι οι εκκλησιαστικές Επαρχίες της περιοχής ήσαν και άμεση χωρική δικαιοδοσία Του.

Αυτό, λοιπόν, εξασφάλισε, αδιαφιλονίκητα, την νέα εκκλησιαστική Τάξη πραγμάτων εδώ. Είναι αυτή που ισχύει ως σήμερα, παρά κάποιες προχωρημένες σκέψεις, ότι, εντός της Ευρωπαϊκής Ενώσεως των Λαών, θα μπορούσαμε να δούμε και εκκλησιαστικά τα πράγματα αναθεωρημένα, όμως, με την τροπή των κατ’ αυτήν την Ένωση πραγμάτων, λόγω οικονομικών και πολιτικών προβλημάτων, εξωπραγματικά, τόγενῡν.

 

 

­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­1. Χερσόνησος του Αίμου, ο ακριβής γεωγραφικός – ιστορικός όρος της περιοχής από του μέσου ρού του Δουνάβεως προς Βορρά ως την Κρήτη νότια. Ο άλλος όρος Βαλκάνια αναπέμπτει στην οθωμανοκρατία της περιοχής, των 400 περίπου χρόνων. Για τα σημερινά γεωπολιτικά δεδομένα, δοκιμώτερος είναι ο γεωπολιτικός – γεωγραφικός όρος Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η γνωστή αγγλιστί ως South Eastern Europe. Μας υπενθυμίζει το Ιλλυρικό των Ρωμαϊκών και Ελληνορωμαϊκών χρόνων με τις δύο ευρείες γεωγραφικές υποδιαιρέσεις: Το Ανατολικό Ιλλυρικό, ταυτόσημο με τα όρια της Χερσονήσου  του Αίμου από του μέσου ρού του Δουνάβεως βόρεια ως Κρήτη νότια∙ και το Δυτικό Ιλλυρικό, την πέραν του μέσου ρού του Δουνάβεως περιοχή (Κροατία – Σλοβενία).

 

Η ανάγκη συνδρομής της εκκλησιαστικής πολιτικής και διπλωματίας προέκυψε ευθύς μετά την νέα, διεθνούς αναγνωρίσεως,

κρατική κατάσταση πραγμάτων της περιοχής, μετά το πέρας του α΄ παγκοσμίου πολέμου. Ήταν αυτή συνεπής στην κανονική Αρχή του Ιερωτάτου Φωτίου, όπως αναφέρθηκε στο Α΄ μέρος.

  1. Έτσι, οι Μητροπόλεις και Επισκοπές του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Νοτιο-Δυτική και Κεντρο-Ανατολική Μακεδονία2, εντός της Ελληνικής Επικράτειας, (ο λόγος, για την Ελληνική Μακεδονία), υπήχθησαν διοικητικά «εν πάσι» και «εν τοις επί μέρους», και υπό κάποιους αμοιβαίους Όρους, εις «το σύστημα της διοικήσεως», της Κυρίαρχης στο Κράτος της Ελλάδος Εκκλησίας της Ελλάδος.

Αυτές συνιστούν σήμερα, μαζί με άλλες της ευρύτερης Βορείου και Νησιωτικής Ελλάδος, οργανικό Τμήμα του Κλίματος της Εκκλησίας της Ελλάδος, κατά το Σύνταγμα και τον Καταστατικό Χάρτη. Ανωτάτη Διοικητική Αρχή η Ι. Σύνοδος, υπό την Προεδρεία του εκάστοτε Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος, του και Προκαθημένου της Εκκλησίας αυτής.  Η πνευματική αναφορά τους όμως, πέραν αυτής προς την Ι. Σύνοδο, αυτονοήτως, και προς τους κατά τόπους Μητροπολίτες, πρωτογενώς και κυρίως, εκτείνεται μέχρι του Πατριαρχείου ως Μητέρας Εκκλησίας,  αφ’ υψηλού.  Απ’ Αυτήν, εξ άλλου, παραχωρήθηκε η Αυτοκεφαλία, το 1850, και πάλι υπό κάποιους Όρους κοινής εισηγήσεως και αποδοχής. Η διευθέτηση αυτή, μετά από τριμερείς διαπραγματεύσεις (Πατριαρχείο, Πολιτεία Ελλάδος, Εκκλησίας Ελλάδος), οριστικοποιήθηκε, την διετία 1928-1929, με τα θεσμοθετημένα νομοκανονικά κείμενα. Αυτά προβλέπουν υποστηρικτικά λεπτές ισορροπίες προς εξυπηρέτηση αμφοτέρων των Εκκλησιών, ως Αδελφών Εκκλησιών, πλήν εκάστης ανεξαρτήτου στα του Οίκου της, κατά τους θείους και ιερούς Κανόνες.

  1. Οι άλλες, τώρα, Μητροπόλεις της Βορείου Μακεδονίας και τμήματος μικρού της Βορειο-Δυτικής (Πελαγονία), πέραν των Ελληνικών συνόρων, υπήχθησαν στην Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Σερβίας, του 1878. Αδελφή, ωσαύτως, Εκκλησία, πιστοτάτη μάλιστα, της Μητρός Εκκλησίας Κπόλεως. Η υπαγωγή εδώ υπήρξε ολοτελής, διοικητική και πνευματική, άνευ οιωνδήποτε ειδικών Όρων. Συντελέσθηκε, μετά από διαπραγματεύσεις των χρόνων 1920-1922. Τα γεωγραφικά αυτά

 

­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­2. Κατά 90% περίπου, στα όρια της ιστορικής Μακεδονίας του Ελληνικού Μακεδονικού Κράτους Φιλίππου – Μ. Αλεξάνδρου – Διαδόχων, με τα βασικά πολιτικά και θρησκευτικά Κέντρα: Δίον, Πύδνα, Βεργίνα, Πέλλα, Θεσσαλονίκη,  Αμφίπολη, Φίλιπποι. Αυτήν  την ιστορική Μακεδονία τα Σκόπια αποκαλούν «Μακεδονία του Αιγαίου», από το 1944 κ.ε. ως σήμερα, στην βάση πολιτικής του Κ.Κ.Γ. αναθεωρήσεως των ιστορικών και πραγματικών περί την Ελληνική Μακεδονία δεδομένων, εις βάρος της Ελλάδος.

 

Διαμερίσματα, η Σερβική Μακεδονία τότε, ταυτόσημα προς τις εδώ εκκλησιαστικές Επαρχίες, ενσωματώθηκαν στο νέο «Ηνωμένο Βασίλειο Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων», δια διεθνών συνθηκών. Το Βασίλειο αυτό, όπως και η σημερινή Τουρκία, προέκυψαν ως αποτέλεσμα διαλύσεως δύο μεγάλων, ως τότε 1921-1922, Αυτοκρατοριών, Βόρεια της Αυστροουγγαρίας και Νότια της Οθωμανικής, των Οσμανλήδων.

  1. Σήμερα, λόγω του επικαίρου προβληματισμού των Σλαβομακεδόνων, αυτοαποκαλουμένων «Μακεδόνων», του Κράτους των Σκοπίων, γεννάται το εύλογο ερώτημα προς συζήτηση. Που ήσαν Αυτοί τότε (Μακεδονικός Αγώνας, Βαλκανικοί Πόλεμοι και α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος) ως ίδια φυλετική, εθνοτική ομάδα; Για να διεκδικήσουν, όπως οι άλλοι λαοί της περιοχής, και να διασφαλίσουν και την δική τους κρατική οντότητα στο νέο Βασίλειο; Ώστε το Βασίλειο αυτό να αποκαλείται «Ηνωμένο Βασίλειο Σέρβων, Κροατών, Σλοβένων και Σλαβομακεδόνων ή Μακεδόνων»;  Ήσαν απόντες στα πεδία των μαχών, ως Σλαβομακεδόνες, αλλά συνακολούθως, και στην διπλωματική κονίστρα – σκακιέρα.

Οι Σλαβομακεδόνες, ως βουλγαρικής μακεδονικής συνειδήσεως και ομιλίας βουλγαρικής διαλέκτου, εντάχθηκαν, εύλογα, στην σφαίρα αμέσου επιρροής του νέου τότε Βουλγαρικού κράτους και του βουλγαρισμού, ευρύτερα. Την βουλγαρική εθνική ιδέα ενστερνίσθηκαν ιδιοτρόπως και εξυπηρετούσαν αφοσιωμένα, όπως αποδεικνύουν τα γεγονότα του Μακεδονικού Αγώνος, από το 1870 ως το 1904 κ.ε. Παρά τις,  περί αυτονόμου μακεδονικού κινήματος,  φιλολογικές – ιστορικές  και πολιτικές αντιλήψεις των Σκοπίων, πολύ αργότερα (1944 κ.ε.) με όχημα  πολιτικό το Κ.Κ.Γ/βίας, ως εξουσία, πλέον. Οι Σέρβοι, γνώστες της εδώ εθνοφυλετικής οντότητος των Σλαβομακεδόνων, ως φανατικών βουλγαριζόντων, προσπάθησαν, ανεπιτυχώς βέβαια, να τους εμβολιάσουν στην σερβική εθνική ιδέα∙ να τους εκσερβίσουν.

Ούτε, εξ άλλου, μπορεί να γίνει παραδεκτός ο ισχυρισμός των πολιτικών και ιστορικών κύκλων  των  Σκοπίων, ως πρωτεύουσας σας πλέον της νέας «Σοσιαλιστικής ή Λαϊκής Δημοκρατίας της Μακεδονίας» εντός της Γιουγκοσλαβίας, περί υπάρξεως εδώ δυσβάστακτου οθωμανικού ζυγού, αποτρεπτικού ευοδώσεως της ιδέας του «μακεδονικού» αυτονομιστικού κινήματος. Όλοι οι λαοί της Χερσονήσου του Αίμου ζούσαν και ήσαν υπό τις ίδιες πιεστικές συνθήκες. Όμως όλοι εξηγέρθησαν, υπέστησαν εκατόμβες και φρικτούς διωγμούς, πλήν των εν λόγω Σλάβων της Βορείου Μακεδονίας, όταν ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, στα 1912-1913 κ.ε. Η δε προηγηθείσα επανάσταση του Ilinden, του 1903, στο Κρούσοβο της Βόρειας Μακεδονίας, ήταν έργο, βάσει των πηγών, βουλγαρικής εμπνεύσεως, εναντίον, κυρίως, του αυτόχθονος Ελληνοβλαχικού στοιχείου του Κρουσόβου.

  1. Ας επανέλθουμε, λοιπόν, στο κυρίως ζήτημά μας, των Μητροπόλεων της Βορείου Μακεδονίας, της Σερβικής Μακεδονίας, των χρόνων εκείνων. Λεκτέα περί αυτού τα εξής,  από  άποψη  πολιτικών και εκκλησιαστικών πρωτοβουλιών.

Προηγουμένως να πούμε ότι οι, περί ών ο λόγος, Μητροπόλεις και Επισκοπές της Βορείου Μακεδονίας, κατά την Συνοδική Απόφαση του 1920, του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ήσαν: οι Μητροπόλεις˙ Δεβρών και Βελισσού, Πελαγονίας, Πρεσπών και Αχριδών, και Στρωμνίτσης, και μία Επισκοπή, αυτή της Πολυανής. Της τελευταίας το βόρειο Τμήμα, με την έδρα της την πολίχνη της Δοϊράνης, ευρεθέν πέραν των ελληνικών συνόρων, προσαρτήθηκε προς την αμέσως συνορεύουσα Μητρόπολη Στρωμνίτσης. Το κεντρικό και νότιο Τμήμα της, εντός των ελληνικών συνόρων,  χειραφετηθέν  εκκλησιαστικά, συγκροτεί σήμερα, με έδρα την πόλη του Κιλκίς, την Μητρόπολη Πολυανής και Κιλκισίου. Στην ίδια Απόφαση ονοματίζεται, επίσης, και Τμήμα της Επαρχίας Βοδενών, το βόρειο, της Γευγελής, εντός των σερβικών συνόρων, που προσαρτάται στην Σερβική Εκκλησία. Αυτός ήταν ο Εκκλησιαστικός Χάρτης της Βορείου Μακεδονίας3 , κατά το Συνταγμάτιο του Πατριαρχείου, των αρχών του 20ου αι., ως το 1920.

  1. Αντιπροσωπεία της Πολιτείας και Εκκλησίας της Σερβίας, μικτή, υπό τον Διπλωμάτη P. Gavrilović, μεταβαίνει στην Κπολη, στο Πατριαρχείο, τον Αύγουστο του 1919, με δύο αιτήματα υπό διαπραγμάτευση προς ικανοποίηση. Το πρώτο αφορούσε στην ανασύσταση του Σερβικού Πατριαρχείου. Το δεύτερο αίτημα, που μας ενδιαφέρει εδώ άμεσα, αφορούσε στην κανονική χειραφέτηση πασών των Πατριαρχικών Μητροπόλεων και Επισκοπών εντός του νέου Βασιλείου. Μεταξύ αυτών ήσαν και της Βορείου Μακεδονίας.

Οι διαπραγματεύσεις, σε 15 συνεδρίες, από Αυγούστου 1919 μέχρι Μαρτίου 1920, κατέληξαν σε συμφωνία, που αποτυπώθηκε στην Συνοδική Απόφαση, στις 19 Μαρτίου 1920. Να λεχθεί εδώ ότι επικεφαλής της Πατριαρχικής Επιτροπής διαπραγματεύσεων ήταν ο Μητροπολίτης Κυζίκου (μετ. Προύσης) Κωνσταντίνος, της δε Σερβικής ο προμνημονευθείς P. Gavrilović. Ιδιαίτερα, κατά τις διαπραγματεύσεις αυτές, απασχόλησε και το ζήτημα των Ελληνικών Κοινοτήτων στην Σερβία, του σεβασμού, δηλ., της θρησκευτικής και εκπαιδευτικής των αυτονομίας.

­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­3. Οι χειραφετηθείσες Μητροπόλεις, πέραν της Βορείου Μακεδονίας εντός του Βασιλείου της Σερβίας, ήσαν: Σκοπίων, Ρασκοπρεσρένης, Βόσνης, Ερσεκίου, Σβορνίκου, και Βανιαλούκας και Βιχάτσης, στην Βοσνία και Ερζεγοβίνη.

 

Κρίθηκε ότι το ζήτημα αφορά άμεσα στις δυο Κυβερνήσεις Ελλάδος και  Σερβίας, η λύση του οποίου θα ανακοινώνονταν στο Πατριαρχείο αρμοδίως, κατά την δέσμευση της σερβικής πλευράς, για τις δικές του παρατηρήσεις4.

  1. Δύο σημεία από την Απόφαση χρήζουν επισημάνσεως εδώ. Τα παραθέτουμε αυτολέξει: α. «…τάξις και έθος κανονικόν εστί τα της εκκλησιαστικής διοικήσεως οικονομείν και συμβιβάζειν προς τας συμβαινούσας πολιτικάς μεταβολάς και προς την τούτων και ταύτα κατάστασιν από προνοίας κατά το προσήκον προσαρμόζειν και διευθετείν χάριν τε της απροσκόπτου και λυσιτελεστέρας αυτών διεξαγωγής και εις μείζονα την ωφέλειαν τη Εκκλησία και τω Χριστωνύμω λαώ». β. Και συνεχίζει: «…Επειδή τοίνυν και περί του θεοσώστου προκειμένου Βασιλείου της Σερβίας, τούτο τη ευλογία του Θεού μετά τους προγενομένους Βαλκανικούς Πολέμους των σωτηρίων ετών 1912 και 1913 και μετά τον άρτι λήξαντα μέγαν γενικόν πόλεμον εδαφικώς επεκταθέν και επαυξηθέν και εις εν νυν Ηνωμένον Βασίλειον των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων μεγαλυνθέν, συμπεριέλαβεν εν τη περιοχή αυτού και τας εξής υπό τον καθ’ ημάς Πατριαρχικόν Οικουμενικόν Θρόνον τελούσας επαρχίας, ήτοι τας Μητροπόλεις Σκοπίων, Ρασκοπρεσρένης,  Δεβρών  και  Βελισσού,  Πελαγονίας, Πρεσπών και Αχριδών, μέρος της Μητροπόλεως Βοδενών, την Επισκοπήν Πολυανής, την Μητρόπολιν Στρωμνίτσης και τας εν Βοσνία

και Ερζεγοβίνη Μητροπόλεις Βόσνης, Ερσεκίου, Σβορνίκου και Βανια-λούκας και Βιχάτσης, ομοίως δε εν τοις ορίοις του ενιαίου τούτου Βασιλείου των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων συμπεριελήφθησαν και αι Αυτοκέφαλοι Ορθόδοξοι Εκκλησίαι του Καρλοβιτσίου και του Μαυροβουνίου, ως και αι δύο εν Δαλματία επαρχίαι της Ζάρας και του Καττάρου,  το  Οικουμενικόν   Πατριαρχείον,  επί   τη   αιτήσει   της

Κυβερνήσεως και της Εκκλησίας του Βασιλείου των Σέρβων, Κροατών

και Σλοβένων, υπόψει έχον… τα εν τη Ορθοδόξῳ Εκκλησία ισχύοντα θέσμια, καθ’ α «τα εκκλησιαστικά είωθε συμμεταβάλλεσθαι τοις πολιτικοίς»… προφρόνως διά συνοδικής αποφάσεως απεδέξατο μέν και ενέκρινε και επευλογεί την εκκλησιαστικήν απ’ αυτού χειραφέτησιν και την προσάρτησιν εις την Αυτοκέφαλον Ηνωμένων Ορθόδοξον Σερβικήν Εκκλησίαν των μέχρι τούδε υπ’ αυτό διατελουσών και ανωτέρω μνημονευθεισών επαρχιών, αναγνωρίζει δε και την ανακηρυχθείσαν ένωσιν…».

 

  1. Βλ. Επίσημο Σχόλιο για το θέμα «Αι εν Σερβία Ελληνικαί Κοινότητες», στην Εκκλησιαστική Αλήθεια Κπόλεως, 10 (12-3-1922) 121-123.
  2. Από τα ανωτέρω αποσπάσματα καθίσταται σαφές ότι η Απόφαση ικανοποιεί∙ πρώτον, το αίτημα της χειραφετήσεως και προσαρμογής των μνημονευθεισών ονομαστί Επαρχιών του Οικουμενικού Θρόνου προς την «Ηνωμένην Αυτοκέφαλον Ορθοδόξον Σερβικήν Εκκλησίαν»˙ δεύτερον, «αναγνωρίζει την ανακηρυχθείσαν ένωσιν»˙ και τρίτον, κατοχυρώνει τις αποφάσεις αυτές σε στέρεη κανονική βάση, αυτήν που υπομνήσαμε στο Α΄ μέρος του παρόντος.

Διατυπώνεται στην Απόφαση το: «υπόψει έχον… τα εν τη Ορθοδόξῳ

Εκκλησία ισχύοντα θέσμια, καθ’ ά «τα εκκλησιαστικά είωθε συμμεταβάλλεσθαι τοις πολιτικοίς…».

Τα ανωτέρω ήσαν στις αρμοδιότητες της Συνόδου να τα λύσει. Όμως το εξίσου κυρίαρχο Ζήτημα της πατριαρχικής τιμής στην Εκκλησία αυτή δεν μπορούσε εξ αντικειμένου να επιλυθεί. Διότι ο Οικουμενικός

Θρόνος ήταν κενός. Χρέη Τοποτηρητού έκαμνε ο Προεδρεύων της Ι. Συνόδου Μητροπολίτης Προύσης Δωρόθεος. Πατριαρχική τιμή χωρίς

την ύπαρξη και έγκριση Πατριάρχου ουδεμία άλλη Αρχή μπορεί να επιδαψιλεύσει. Συνεφωνήθη το θέμα τούτο να ρυθμισθεί μετά την πατριαρχική εκλογή. Αυτή δε ήταν τότε άγνωστο πότε θα γίνει. Υπήρχε μείζων πολιτική ρευστότητα.

  1. Πατριάρχης εξελέγη τελικά στις 25 Νοεμβ. 1921 ο από Αθηνών Μελέτιος Μεταξάκης. Αμέσως, λοιπόν, ο Ύπατος Αρμοστής της Σερβίας στην Κπολη Σάποβιτς αποστέλλει ρηματική διακοίνωση στο Πατριαρχείο, μέσω του επισήμου διερμηνέως του Πατριαρχείου Σ. Κωνσταντινίδου, «ότι η Κυβέρνησις Αυτού εκ συμφώνου μετά της Σερβικής Εκκλησίας, αναγνωρίσασα το κατά πάντα νόμιμον και κανονικόν της πατριαρχικής εκλογής, είναι έτοιμος να υποστηρίξει το ζήτημα αρμοδίως, εάν δεήση». Ο ίδιος παρέστη στην τελετή ενθρονίσεως του Πατριάρχου. Ο τελευταίος δε ανταπέδωσε τις τιμές με αντεπίσκεψη στην έδρα της Υπάτης Αρμοστείας της Σερβίας5, την Τετάρτη 9 Φεβρ. 1922.

Η στάση αυτή της σερβικής πλευράς θεωρείται διπλωματικά εύλογη και ειλικρινής. Ανέμενε την εκλογή Πατριάρχου για να ολοκληρωθούν οι συμφωνίες. Γι’ αυτό και η συμπαράσταση στον νέο Πατριάρχη, λόγω του θορύβου των 7 Μητροπολιτών και κάποιων άλλων, που απηύχοντο την εκλογή και εγκαθίδρυση στον θρόνο του Μελετίου Δ΄. Η αντεπίσκεψη του Πατριάρχου στον Υπατο Αρμοστή της Σερβίας, «γενομένη δεκτή μετά πολλών ενδείξεων τιμής και σεβασμού», ήταν κι’ αυτή ενδεικτική ότι οι Συμφωνίες θα ετύγχαναν Πατριαρχικού κύρους.

  1. Βλ. Εκκλησιαστική Αλήθεια Κπόλεως 1922, σελ. 23,37,70.

Πράγματι, λίγες μέρες μετά, στις 19 Φεβρ. 1922, η Απόφαση της Ι. Συνόδου, της 18 Μαρτίου 1920, αντικαταστάθηκε με τον Πατριαρχικό και Συνοδικό Τόμο δι’ υπογραφής Πατριάρχου Μελετίου Δ’ . Ο Τόμος ικανοποιούσε, πέραν των υπό της Ι. Συνόδου αποφασισθέντων, και το αίτημα της πατριαρχικής τιμής στην Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Σερβίας.

  1. Η τελευταία πράξη του όλου αυτού διαπραγματευτικού Ζητήματος, που απασχολούσε επί 2 ½ χρόνια τις δύο πλευρές, εξελίχθηκε στο Βελιγράδι. Στις 2 Απριλίου 1922 έγινε στον Καθεδρικό Ιερό Ναό Βελιγραδίου η επίσημη τελετή παραδόσεως του Τόμου αυτού από την επίσημη Αντιπροσωπία του Οικουμενικού Θρόνου. Και δικαίως. Η σερβική διπλωματία – πολιτική και εκκλησιαστική σε πλήρη συνεργασία – επιτύγχανε και αναδείκνυε σπουδαίο γεγονός προς την κατεύθυνση της περαιτέρω ενότητος του νέου Βασιλείου, με κύριο κορμό το Βασίλειο της Σερβίας, ως Ορθοδόξου Χώρας. Η ατμόσφαιρα ήταν οργανωμένα πανηγυρική.

Της Αντιπροσωπίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου ηγείτο ο Μητροπολίτης Αμασείας Γερμανός Καραβαγγέλης. Είναι ο γνωστός μας ήρωας του Μακεδονικού Αγώνος, ως Μητροπολίτης Καστορίας. Και επιπλέον ο βαθύς ερευνητής και συντελεστής επιτόπου του Μακεδονικού Ζητήματος, από εκκλησιαστικής και κοινωνικής πλευράς. Στην κρίσιμη αυτή περίοδο των διαπραγματεύσεων υπήρξε, κατ’ ευτυχή συγκυρία, και ο ίδιος Μέλος της Πατριαρχικής Συνόδου (1919-1922). Ήταν, ως εκ τούτων, ο καταλληλότερος εκπρόσωπος του Πατριαρχείου στην Αποστολή αυτή στο Βελιγράδι.

Η κανονική αυτή χειραφέτηση, γνωσθείσα επισήμως από τις δύο Εκκλησίες – Μητέρα και Αδελφή – στις άλλες Τοπικές Ορθόδοξες Εκκλησίες, έτυχε Πανορθοδόξου αναγνωρίσεως και ικανοποιήσεως. Η επαύξηση της χωρικής δικαιοδοσίας της Σερβικής Ορθοδόξου Εκκλησίας

και η αναγνώριση σ’ αυτήν της πατριαρχικής τιμής συνετέλεσαν μεγάλως στην εμπρέπουσα ανάδειξη του γοήτρου και του κύρους της Εκκλησίας αυτής.

Από άποψη διοικητικής διοργανώσεως της Εκκλησίας, εντός της σερβικής Επικράτειας, στο Νότιο Τμήμα της, που μας αφορά εδώ άμεσα, θεσμοθετήθηκαν και λειτουργούσαν τρείς Επαρχίες του Σερβικού Πατριαρχείου, η Μητρόπολη Σκοπίων και δύο Επισκοπές με επαρχιούχους Επισκόπους Αχρίδος και Βιτωλίων και Στρωμνίτσης και Βελεσσών.

 

Αυτά όλα ως το 1944, με την καθεστωτική αλλαγή στην ίδια επικράτεια. Η βασιλεία των Μοναρχών αντικαθίσταται από την βασιλεία των Κομμουνιστών, του Κ.Κ. Γιουγκοσλαβίας.

  1. Οι εξελίξεις και οι συνέπειες του β’ Παγκοσμίου Πολέμου (1940-1944) επηρέασαν άμεσα την εδώ κατάσταση. Εκρατήθη η ίδια Επικράτεια του Ηνωμένου Βασιλείου. Επήλθε όμως καθεστωτική αλλαγή. Αυτή επέφερε και την αλλαγή του ονόματος του Κράτους. Καταργείται η Βασιλεία. Την θέση της διαδέχεται το Κ.Κ. Γιουγκοσλαβίας, που μετονομάζει το Κράτος σε Γιουγκοσλαβία, δηλ. Νοτιοσλαβία. Η νέα ονομασία ανταποκρινόταν περισσότερο στο γεγονός των πολλών εθνοτήτων και μειονοτήτων εντός του Κράτους. Η κατάσταση εξελίχθηκε κύρια εις βάρος του τέως Βασιλείου των Σέρβων.

Να ότι τα ονόματα διαδραματίζουν σπουδαίο ρόλο. Διότι αυτά προσδιορίζουν τα πράγματα και τα χαρακτηριστικά τους. Τα ονόματά μας είναι η ταυτότητά μας. Εδώ κείται και το σημερινό πρόβλημα στις σχέσεις Ελλάδος και Κράτους Σκοπίων, περί το όνομα του Κράτους αυτού, σε σχέση με την ουσία του ιστορικού – γεωγραφικού ονόματος Μακεδονία.

  1. Η νέα καθεστωτική Αλλαγή του 1944 στην νέα Γιουγκοσλαβία συνιστά βαθέως νέα ριζοσπαστική πολιτική. Ταυτίζεται με τον κύριο δημιουργό της, τον πολύν Στρατάρχη Τίτο. Αυτός επί 35 χρόνια (1944-1978) δέσποζε στην τοπική και διεθνή κονίστρα των αδεσμεύτων χωρών, ηγέτης αδιαμφισβήτητος του Κ.Κ. Γ., παρά τις καχυποψίες του Στάλιν.  Ο θάνατός του επέφερε και τον θάνατο – διάλυση της Ηνωμένης Επικράτειας, του καθεστώτος της αλλά και της ονομασίας της. Το πέρας της βασιλείας Τίτο ακολούθησε εμφύλιος εθνοτικός σπαραγμός (1990-1995), υποστηριζόμενος από τις Η.Π.Α. και την Ευρωπαϊκή Ένωση, κύρια από την Γερμανία και το Βατικανό ιδιαίτερα, για την εξασφάλιση ζωνών επιρροής υπέρ των συμφερόντων τους.

Η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας οδήγησε στην νέα σημερινή Κρατική χαρτογραφία της περιοχής. Το σημερινό Κράτος των Σκοπίων, εν προκειμένω, ανύπαρκτο ως το 1944, είναι πρωτογενές δημιούργημα της ενδοεθνοτικής πολιτικής του Κ.Κ.Γ. και προσωπικά του Τίτο. Βάσει του νέου Γιουγκοσλαβικού Συντάγματος, πέραν της νέας ονομασίας του Κράτους ως Νοτιοσλαβίας, καθιερώνονται Ομόσπονδες Δημοκρατίες. Μία απ’ αυτές, με ίδια εσωτερικά – διοικητικά σύνορα, είναι και η «Λαϊκή ή Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας».

Η Διεθνής Κοινότητα, ως γνωστόν, δια του Ο.Η.Ε. ομοφώνως (1992), αναγνωρίζει και ονοματίζει το Κράτος αυτό ως F.Y.R.O.M. (πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία Μακεδονίας) μέχρις εξευρέσεως οριστικής ονομασίας, κοινής διεθνώς αποδοχής, με την συγκατάθεση των άμεσα ενδιαφερομένων Κρατών, πρωτίστως της Ελλάδος.

Ο Κ. Γλιγκόρωφ, ως πρώτος Πρόεδρος του Ανεξαρτήτου Κράτους της «Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας Μακεδονίας (1991-1995), εκ των στενών συνεργατών του Τίτο, ερωτηθείς κατά μια συνέντευξή του, ποια η φυλετική καταγωγή των «Μακεδόνων» του Κράτους του, εδήλωσε, κατά τον ποιο επίσημο τρόπο, την ιστορική αλήθεια. Είπε, απαντών ότι οι «Μακεδόνες» ανήκουν στην ευρύτερη σλαβική οικογένεια, που κατήλθε εδώ από τον 6 μ.Χ. αιώνα κ.ε. Εδήλωσε το αληθές ιστορικά, ότι πρόκειται για τους Σλαβομακεδόνες, που πράγματι επί το μονιμότερο εγκαταστάθηκαν στα γεωγραφικά διαμερίσματα της Βορείου Μακεδονίας. Μετά από λίγο, ο ίδιος έπεσε θύμα βομβιστικής επιθέσεως στα Σκόπια, τραυματισθείς βαρέως. Για τους Αλβανούς, φυσικά, του Κράτους αυτού, περί το 30% με ανοδική πληθυσμιακή πορεία, η ονομασία του Κράτους έχει δευτερεύουσα σημασία, διότι οι ίδιοι έχουν συνείδηση της εθνικής – αλβανικής – ταυτότητός των. Εξ ου και συνηγορούν στην οριστική και γρήγορη λύση του ονόματος του Κράτους σε συνεργασία με την Ελλάδα.

Να ότι και πάλι ονομασίες, εδώ διοικητικές τοπωνυμίες, προσδιορίζουν το πράγμα. Μια νέα, δηλ., ομόσπονδη οντότητα εμφανίζεται, και αναγνωρίζεται ανεξάρτητο Κράτος, υπό την ονομασία τώρα Δημοκρατία της Μακεδονίας. Εκπίπτει ο προσδιορισμός «Γιουγκοσλαβική». Περιλαμβάνει γεωγραφικά μικρό κομμάτι της Σερβίας προς δυτικά και  νότο με τα Σκόπια ως Πρωτεύουσα6, και όλη  την γνωστή μας Γιουγκοσλαβική Μακεδονία, στα άμεσα βόρεια σύνορα με την Ελλάδα στο γεωγραφικό διαμέρισμά της, την Ελληνική Μακεδονία. Εδώ κείται το ιστορικό, εθνικό και πολιτικό πρόβλημα στις σχέσεις των δύο άμεσα ομόρων  κρατών.

  1. Η ελληνική Πολιτεία και Διπλωματία αντιδρούσε μόνιμα διεθνώς και διμερώς παντιοτρόπως για την υποκλοπή του ιστορικού ελληνικού ονόματος της Μακεδονία στην προσωνυμία «Λαϊκή ή Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία Μακεδονίας». Ο Τίτο πάντοτε καθησύχασε

την Ελληνική πλευρά. Διετείνετο ότι η χρήση του ονόματος Μακεδονία για τον ονοματισμό του νοτίου Τμήματος της Χώρας αφορούσε σε εσωτερικό ζήτημα προς λύση. Αποσκοπούσε στην ριζική απεξάρτηση των Σλάβων  της  Βορείου  Μακεδονίας από  τον  βουλγαρισμό, με την

υιοθέτηση της άλλης ονομασίας του «γιουγκοσλαβικού μακεδονισμού».

 

  1. Σκόπια: α. Πρωτεύουσα πόλη της Αρχαίας Δαρδανίας, πέραν της Μακεδονίας, υπό την επικυριαρχία όμως των Μακεδόνων Βασιλέων, β. Πρωτεύουσα πόλη, κατά τους Μέσους Χρόνους, της Σερβο-Ελληνικής αυτοκρατορίας του Σέρβου Τσάρου Στεφάνου Δουσάν (1345-1355), γ. Διοικητικό Κέντρο του ομωνύμου Σαντζακίου ή Βιλαετίου, επί Οθωμανοκρατίας (1459-1912), δ. Έδρα της Γενικής Διοικήσεως Βαρδαρίου (vardarska Banovina) του Βασιλείου Σερβίας (1920-1944), ε. Έδρα της Ομοσπόνδου «Λαϊκής ή Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας» της Γιουγκοσλαβίας (1944-1990). Η γνωστή ως Βαρδαριωτική Μακεδονία (Vardarska Makedonia), στ. Πρωτεύουσα πόλη της F.Y.R.O.M. (πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας), ως Ανεξάρτητο Κράτος, Μέλος του Ο.Η.Ε., μετά την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας του Τίτο (1991 ως σήμερα).

Ένεκα τούτου, παρατηρήθηκε οξεία έριδα μεταξύ Βουλγαρίας και Γιουγκοσλαβίας, παρ’ ότι και οι δύο Χώρες, μέλη της Διεθνούς Κομμουνιστικής. Το Μακεδονικό, υπό την μορφή του Σκοπιανού Ζητήματος, διαιρούσε μόνιμα τις δύο, αδελφές κατά τα άλλα, Χώρες. Η διαμάχη αυτή, κύρια στις δεκαετίες ΄60 και ΄70, καταγράφεται στην ιστοριογραφία ως η «Βουλγαρογιουγκοσλαβική διαμάχη επί του Μακεδονικού». Ακόμη και σήμερα η Βουλγαρία, και δικαίως, διαμαρτύρεται ότι επιχειρείται από τους Σκοπιανούς Σλαβομακεδόνες συστηματική αλλοίωση των ιστορικών και πραγματικών δεδομένων του γεωγραφικού διαμερίσματος της Βορείου Μακεδονίας. Διότι η περιοχή συνδέεται άμεσα με την βουλγαρική ιστορία και κουλτούρα.

Όποιο πρόβλημα, ιδιοτρόπως, αντιμετωπίζει σήμερα η Ελλάδα στην Ελληνική Μακεδονία, εξαιτίας των Σκοπίων, ως της νέας μορφής του Μακεδονικού Ζητήματος, τούτ’ αυτό, ιδιοτρόπως, αντιμετωπίζει και η Βουλγαρία. Άσχετα από το γεγονός, βέβαια, ότι η Βουλγαρία – ακόμη και η Σερβία –  αναγνώρισαν  το Κράτος των Σκοπίων ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας» για λόγους πολιτικούς ευνοήτους και άμεσης εθνοτικής συγγένειας. Εξ άλλου, μικρό Τμήμα στα ΒορειοΑνατολικά της Μακεδονίας, η λεγόμενη Μακεδονία του Πιρίν, είναι βουλγαρική Επικράτεια.

  1. Στα πλαίσια αυτού του νέου γεωπολιτικού σκηνικού στην περιοχή μας, καταβάλλεται προσπάθεια αλλαγής από το 1944 κ.ε. και του εκκλησιαστικού statusquo στην νέα τώρα «Λαϊκή ή Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας» των Σκοπίων. Σκοπός της αλλαγής η εξυπηρέτηση τεχνηέντως της ξεχωριστής «μακεδονικής εθνότητας», με

όλα τα στοιχειώδη χαρακτηριστικά έθνους. Ποια είναι αυτά; Εθνική συνείδηση(εδώ σφυρηλάτηση της νέας «μακεδονικής»), γλώσσα (εδώ τεχνητή προσπάθεια αποβουλγαροποίησης της τοπικής ομιλουμένης βουλγαρικής διαλέκτου, γιατί ίδιες είναι οι ρίζες αμφοτέρων), θεσμοί διοικήσεως, παραδόσεις, θρησκεία, εν προκειμένω η Ορθόδοξη Εκκλησία.

Παρ’ ότι, κατά το Γιουγκοσλαβικό Σύνταγμα, η θρησκεία στην Χώρα(Ορθόδοξοι, Ρωμαιοκαθολικοί, Μουσουλμάνοι κ.λ.π. θρησκευτικές ομάδες) είναι ιδιωτική υπόθεση των πολιτών, εντούτοις, στην περίπτωσή μας, χρησιμοποιείται προς υποστήριξη του «μακεδονισμού» στα Σκόπια και στην Γιουγκοσλαβική, τ. Σερβική Βόρεια Μακεδονία, αφού η πλειψηφία των κατοίκων είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι.

Έτσι, από το 1944 δειλά και κατά την δεκαετία του ΄50 επίμονα διαμορφώνεται εκκλησιαστική πολιτική του Κράτους τέτοια έναντι του Σερβικού Πατριαρχείου, ώστε Αυτό να αναγκασθεί να κάμει, θα λέγαμε, κανονικό ελιγμό, λόγω της διωκτικής έναντι της Σερβικής Εκκλησίας πολιτικής, χωρίς να αποστεί των Συμφωνιών μεταξύ Κπόλεως και Βελιγραδίου, των χρόνων 1919-1920 και 1922. Παρέχει εσωτερική, εντός των Πατριαρχικών Δομών, Αυτονομία στις Μητροπόλεις της Νοτίου Γιουγκοσλαβίας, το 1959, υπό Εσωτερικό Κανονισμό.

Αυτός, επευλογηθείς υπό της Ι. Συνόδου του Σερβικού Πατριαρχείου, ορίζει την ονομασία της Αυτονόμου αυτής Εκκλησίας ως «Μακεδονική Ορθόδοξη Εκκλησία» και καθιερώνει Τοπική Σύνοδο, προβλεπόμενη από τους θείους και ιερούς Κανόνες, υπό την Προεδρεία του Μητροπολίτου Σκοπίων Δοσιθέου, και την συμμετοχή σ΄ αυτήν των τριών επαρχιούχων επισκόπων της όλης Μητροπολιτικής Περιφέρειας. Αυξήθηκαν για λόγους κανονικούς από δύο εις τρείς. Και οι τέσσερις, Μητροπολίτης και Επίσκοποι, της Αυτονόμου αυτής Εκκλησίας, ως οργανικού μέρους του ίδιου Πατριαρχείου, θα συμμετείχαν στις Συνόδους της Ιεραρχίας του Σερβικού Πατριαρχείου, τακτικές και έκτακτες. Όλα τα πολιτικά και δημοσιογραφικά κείμενα, κατευθυνόμενα, ομιλούν για «Πατριάρχη και Πατριαρχείο Σερβικής και Μακεδονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας». Βλ. π.χ. Εφημ. «Πολίτικα» Βελιγραδίου, των χρόνων εκείνων (1959 κ.ε.).

  1. Η ανωτέρω προσέγγιση – λύση του εκκλησιαστικού Ζητήματος ικανοποιούσε, κατά κάποιο τρόπο, τα αιτήματα του «μακεδονισμού» ως «σλαβομακεδονισμού». Ήταν συνεπής προς τον ομοσπονδιακό χαρακτήρα της όλης Γιουγκοσλαβίας. Εξυπηρετούσε την ομοσπονδιακή συνοχή δια της εθνοτικής ετερότητος και ίδιας κουλτούρας˙ και το αντίστροφο.

Καθώς όμως η νέα ιδέα του «μακεδονισμού» αναπτύσσονταν σταδιακά σ’ όλα τα επίπεδα ζωής και διοικήσεως στην «Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας», ανάλογα κα ισόρροπα προς τις άλλες Δημοκρατίες και αυτόνομες αποκεντρωμένες περιοχές (Κόσσοβο, Βοϊβοδίνα), τόσο περισσότερο εδραιωνόταν και η ιδέα της εσωτερικής κρατικής υποστάσεως και συνειδήσεως σ’ όλες τις δομές. Αυτό συνέβη και με την Αυτόνομη «Μακεδονική Ορθόδοξη Εκκλησία». Άρχισε να μεθοδεύει ενέργειες και να προβαίνει σε δράσεις για την ανάδειξή της από Αυτόνομη σε Αυτοκέφαλη Εκκλησία. Βέβαια, με την προηγούμενη εξασφάλιση του πολιτικού παράγοντος, ο οποίος, ευχαρίστως, υιοθετούσε την γραμμή αυτή.

Νέες πιέσεις και βολιδοσκοπήσεις προς το Σερβικό Πατριαρχείο, πιο συστηματικές μεταξύ των χρόνων 1964-1967, και με τον πολιτικό παράγοντα πιο εμφανή (π.χ. ο L. Kolesevski, Πρόεδρος του Κ.Κ. και Πρωθυπουργός διατελέσας των Σκοπίων) οδηγούν σε νέες διαπραγματεύσεις. Τελικά, μετά πολλές συσκέψεις, κατά την κοινή συνεδρία της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Σερβικής Εκκλησίας με τα μέλη της Ι. Συνόδου της Αυτονόμου Εκκλησίας, στο Βελιγράδι, στις 18 Νοεμβρίου 1966, ο Μητροπολίτης Σκοπίων Δοσίθεος καταθέτει αίτηση-έγγραφο, στο οποίο ανακοινώνει επιλέξει τα εξής: «Απεφασίσαμεν να ζητήσωμεν από της Σερβικής Ορθοδόξου Εκκλησίας Αυτοκέφαλον. Την απόφασίν μας ταύτην εθέσαμεν υπ’ όψιν του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Μακεδονίας. Τούτο αφιέρωσε δια το εν λόγω θέμα μίαν συνεδρίαν και ανεκοίνωσεν εις ημάς ότι δεν σφάλλομεν ζητούντες το εκκλησιαστικόν αυτοκέφαλον»7).

Τελικά, τα Σκόπια μονομερώς, και ενώ διαρκούσαν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών, ανακήρυξαν την Εκκλησία των Σκοπίων αυτοκέφαλη. Συνήλθε, στις 17 Ιουλίου του 1967, στην Αχρίδα, έδρα της τ. Αρχιεπισκοπής Αχριδών (καταργήθηκε το 1767), Κληρικολαϊκή Συνέλευση 34 μελών(μεταξύ των και οι 4 επίσκοποι, υπό τον Μητροπολίτη Σκοπίων Δοσίθεο), η οποία προέβη στην πράξη αυτή. Μία πράξη όλως εθνοφυλετική, αντικανονική και αναληθής ιστορικά, που όμως αποσκοπούσε στην ενίσχυση του «μακεδονισμού» σε θρησκευτικό εκκλησιαστικό επίπεδο στην  «Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας».

Η Σύνοδος της Ιεραρχίας της Σερβικής Εκκλησίας, συνελθούσα εκτάκτως στις 14 Σεπτ. 1967 και εξετάσασα τα γενόμενα στην Αχρίδα, τον Ιούλιο του ιδίου έτους, απεφάνθη ομοφώνως ότι το αυτοκέφαλο εκείνο ήταν ψευτο-αυτοκέφαλο. Η δε αυτοκαλούμενη «αυτοκέφαλη μακεδονική Ορθοδόξος Εκκλησία» κηρύχθηκε «Σχισματική Θρησκευτική Οργάνωση», όπως αναφέρθηκε ήδη στο Α΄ μέρος του παρόντος. Κατάσταση που ισχύει για τους εμπνευστές και δημιουργούς επισκόπους και λαϊκούς και εμμένοντες ως σήμερα σ΄ αυτήν. Έχουν την υποστήριξη μόνο των Πολιτικών Αρχών του Κράτους, που, εν τω μεταξύ,

το 1990-1991, κατέστη Ανεξάρτητο, με την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, καθώς προελέχθη. Έτσι, το όλο πρόβλημα των Σκοπίων από εσωτερικό

της Γιουγκοσλαβίας κατέστη διεθνές. Η Ελλάδα καλείτο να διαχειρισθεί ένα νέο Μακεδονικό Ζήτημα στα άμεσα βόρεια σύνορά της, που επί 25 τώρα χρόνια την απασχολεί.

 

 

  1. Βλ. Σχετικό έγγραφο, με θέμα: «Αίτησις Αυτονόμου Μακεδονικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, όπως δοθῆ αυτῇ Αυτοκέφαλον», στον Glasnik του Πατριαρχείου Σερβίας, τ.8-9(1967), 154-156.

 

 

 

 

Γ΄

Συμπερασματικές Κρίσεις

 

  1. Τα προεκτεθέντα, σε βασικές γραμμές, συνιστούν το, κατά την ταπεινή κρίση μας, ιστορικό βάθος του πολιτικού και του άμεσα απασχολούντος την παρούσα επιστημονική παρέμβαση εκκλησιαστικού Ζητήματος στο νέο Κράτος των Σκοπίων, ως προς την ονομαστική ταυτότητα της εδώ Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Στο Α΄ μέρος αναφερόμαστε στα «Δεδομένα του Παρόντος». Η ονομασία της Ορθοδόξου Εκκλησίας των Σκοπίων θα κριθεί οριστικά μετά την λύση του πολιτικού ονόματος του Κράτους αυτού. Και θα λυθεί σε πλαίσια καθαρά ιστορικο-κανονικά και όχι πολιτικών σκοπιμοτήτων, υπό τις προϋποθέσεις, που αναφέρονται στο Α΄ μέρος.

Επιβάλλεται ουσιώδης διευκρίνιση εδώ. Έχει να κάμει με την δογματική διδασκαλία της Ορθοδόξου Εκκλησίας, που θα κληθεί να συμπράξει στην λύση του όλου ζητήματος, στο μέρος που την αφορά. Η Εκκλησία θεωρεί την εθνική ταυτότητα των λαών ως μια γόνιμη διάσταση της ζωής των. Σέβεται και επευλογεί τα εθνικά και ιστορικά Δίκαιά των. Αντιτίθεται όμως ριζικά στις ακρότητες˙ είτε φυλετικές ή εθνοφυλετικές˙ είτε ιστορικές πλαστογραφίας της ιστορίας, ούσα η ίδια αναπόσπαστο, καίτοι διακριτό, Μέρος της πανανθρωπίνης ιστορίας και ζωής. Αξιολογεί τις ακρότητες αυτές «χαίνουσα πληγή»  διαιρέσεως και αντιπαλότητος. Και, τελικά, τις ορίζει ως «Σχίσματα», ακόμη δε και «Αιρέσεις», στο όλο πανορθόδοξο Σώμα της.

  1. Αν μας επιτρέπεται προσωπική κρίση, θα μπορούσαμε να αξιολογήσουμε και εκτιμήσουμε, βάσει των πηγών της ιστορίας και της γεωγραφίας και των προσωπικών μας ερευνών και συγγραφών για το ειδικό αυτό θέμα, ότι: α. για μέν το όνομα του Κράτους η γεωγραφική διατύπωση «Βόρειος Μακεδονία», αφού τα πάντα αναφέρονται σ’ αυτήν την περιοχή, πέραν των Ελληνικών συνόρων˙ και β. για δε την ονομασία της Εκκλησίας οι πόλεις «Αχρίς» και «Σκόπια», που είναι γεγονότα ιστορικά και σημερινά, άρρηκτα δεμένα με το ίδιο γεωγραφικό διαμέρισμα «Βόρειος Μακεδονία», θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως κοινή συνεκτική βάση λύσεως και των δύο Ζητημάτων, πολιτικού και εκκλησιαστικού.

Προϋποτίθεται, βέβαια, ο ειλικρινής σεβασμός, όχι κατά το φαινόμενο αλλά κατά το νοούμενο, των ιστορικών, εθνικών και σημερινών δεδομένων και ευαισθησιών των ομόρων Κρατών και Λαών και δή της Ελλάδος, της οποίας η όλη υπόσταση θίγεται γεωγραφικά και ιστορικά και εθνικά.

  1. Υπάρχει δε προς τούτο καλό προηγούμενο δίδαγμα της ιστορίας και της πολιτικής. Όπως ανήκει στην ιστορία πλέον το Μακεδονικό Ζήτημα στις σχέσεις φιλικής γειτονίας μεταξύ Ελλάδος και Βουλγαρίας, πολύ οξύ κατά τον 20ον αι., έτσι θα μπορούσε να συμβεί, όταν, σε αντικειμενικές και όχι πλασματικές βάσεις, επιλυθεί το ίδιο Ζήτημα, υπό την σημερινή του μορφή, στις σχέσεις φιλικής γειτονίας μεταξύ Ελλάδος και του νέου Κράτους, στα Βόρεια Σύνορα της Ελλάδος. Μη λησμονούμε όμως ότι βασική πανανθρώπινη Αρχή είναι ότι τα ονόματα προσδιορίζουν πρόσωπα και πράγματα˙ και, τανάπαλιν, τα πράγματα επιβάλλουν τα ονόματα.

 

Δ΄

Ειδική Βιβλιογραφία ενδεικτική

  1. Αθαν. Αν. Αγγελοπούλου, Το αυτοκέφαλον της «Μακεδονικής» Ορθοδόξου Εκκλησίας, επί τη βάσει των Αποφάσεων της Εκτάκτου Συνόδου της Ιεραρχίας της Σερβικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, Θεσσαλονίκη 1967.

 

  1. Του Αυτού, Η Σερβική Ορθοδόξος Εκκλησία, Θεσσαλονίκη 1968.

 

  1. Του Αυτού, Η Βουλγαρογιουγκοσλαβική διαμάχη επί του «Μακεδονικού», κατά τα έτη 1968-1969, Θεσσαλονίκη 1970.

 

  1. Του Αυτού, Το εκκλησιαστικόν καθεστώς των Μητροπόλεων της Βορείου Μακεδονίας από το 1913 μέχρι σήμερα, Μακεδονικά 15(1975) 28-44.

 

  1. Του Αυτού, Μακεδονικό Ζήτημα. Η Εκκλησιαστική ιστορικοκανονική άποψη από το 1944 μέχρι σήμερα, Ιεροσόλυμα 1988.

 

  1. Του Αυτού, Ελληνορθόδοξες Κοινότητες της σημερινής νοτίου Γιουγκοσλαβίας (β’ μισό του 19ου αιώνα), Θεσσαλονίκη 1991.

 

  1. Του Αυτού, Η ονομασία της «Δημοκρατίας των Σκοπίων», Εφημ. Καθημερινή 10-4-1991.

 

  1. Του Αυτού, Ακαδημικοί Περίπατοι. Επίκαιρα θέματα εθνικής και εκκλησιαστικής πολιτικής και διπλωματίας, Θεσσαλονίκη 2011. Βλ. Κεφάλαιο Α΄, Μακεδονικό Ζήτημα 1992-2010. Το Κράτος των Σκοπίων και το Πρόβλημα της ονομασίας του, σελ.27-67.

 

  1. Του Αυτού, Κράτος Σκοπίων. Η λύση του Εκκλησιαστικού Ζητήματος, εφημ. ΤΟ ΠΑΡΟΝ, 17 Αυγ.2014, σελ.12.

 

  1. Μ. Γεδεών, Έγγραφα Πατριαρχικά και Συνοδικά περί του βουλγαρικού ζητήματος (1852-1873), Κωνσταντινούπολις 1906.

 

  1. D. ilievski, Η έννοια αντιδράσεων τινών κατά του αυτοκεφάλου  της Μακεδονικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, Σκόπια 1970.

 

  1. Του Αυτού, Το αυτοκέφαλον της Μακεδονικής Ορθοδόξου   Εκκλησίας, Σκόπια 1972.

 

  1. Γ. Λόη, Ο Πατριάρχης των Σέρβων Γερμανός Βίος – Δράση(1958- 1990), Θεσσαλονίκη 2007.

 

  1. Του Αυτού, Οι Προκαθήμενοι της Σερβικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, Θεσσαλονίκη 2008.

 

  1. Papastathis, l’ autocéphalie de l’ Eglise de la Macedoine  Yougoslave, Balkan Studies 8 (1968) 151-154.

 

  1. D. Stranjaković, Η χειραφέτησις της Σερβικής Ορθοδόξου Εκκλησίας και η ανασύστασις του Πατριαρχείου Πεκίου 1918-1922, Βελιγράδι 1962.

___________________________________________________________

 

 

Δράσεις Ι.Ε.Θ.Π., Ιούνιος 2014

  1. Από την επίσκεψη στον Σεβ. Μητροπολίτη Νεαπόλεως κ Σταυρουπόλεως κ.Βαρνάβα, ιδρυτικό μέλος του Ιδρύματος, για ευχές με την ευκαιρία των σεπτών ονομαστηρίων του, στις 11 Ιουνίου.

Ακολουθούν φωτογραφίες.

002 003 004 005

2. Γενική Συνέλευση και Διοικητικό Συμβούλιο του Ιδρύματος, στις 12 Ιουνίου. Πεπραγμένα του ακαδημαϊκού έτους 2013-2014. Τιμητικές Διακρίσεις˙ στον Σεβ. Μητροπολίτη Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος κ. Γεώργιο, στον νέο Ευρωβουλευτή Καθηγητή Α.Π.Θ. κ. Κων. Χρυσόγονο και στις ‘’Εκδόσεις Κυριακίδη’’ στο πρόσωπο του Τάσου Κυριακίδη.

Ακολουθούν φωτογραφίες.

006 DSC02127 DSC02130 DSC02132 DSC02133 DSC02134 DSC02137 DSC02138 DSC02140 DSC02141 DSC02143 DSC02144 DSC02145 DSC02147 DSC02148 DSC02149 DSC02152 DSC02155 DSC02156 DSC02157

3. Επίσκεψη στον νέο ΥΜΑΘ Γ. Ορφανό, φίλο του Ιδρύματος, του Προέδρου και Γ. Γραμματέως του Ιδρύματος, την Παρασκευή, 20 Ιουνίου. Φωτ. ΥΜΑΘ.

orfanos

4.  Συμμετοχή στην εκδήλωση στην Αίθουσα Τελετών της Ι. Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης για την βιβλιοπαρουσίαση του Τόμου Πρακτικών, με θέμα :

‘’Το μάθημα των θρησκευτικών’’, σελ 454, το απόγευμα της 20ής Ιουνίου 2014.

Ακολουθούν φωτογραφίες εκδηλώσεως και εξωφύλλου του τόμου Πρακτικών. Η εκδήλωση υπό την αιγίδα του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Άνθιμου.

009 010 εκσοφ1

5.  Στο 40ήμερο Μνημόσυνο του κυρού Βασιλείου, Μητροπολίτη Ελασσώνος, φίλου του Ιδρύματος, στην Ελασσώνα και στην Ι. Μονή Αγ. Τριάδος Σπαρμού, Σάββατο 21 Ιουνίου 2014. Παρέστησαν εκ μέρους του Ιδρύματος ο Πρόεδρος και ο Γ. Διευθυντής του.

012 013 015 016 017 018 10469440_793618184006102_1085238898_o 10469440_793618234006097_1153538728_o 10472124_793618167339437_864795195_o (1) 10473523_793618187339435_1755568542_o 10503517_793618190672768_231537658_o

6.  Συνεργασίες του Προέδρου του Ιδρύματος στην Αθήνα ( 23-25 Ιουνίου ). Μεταξύ άλλων, επίσκεψη-ακρόαση στον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών κ πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμο Β’ στην Αρχιεπισκοπή, στις 24 Ιουνίου. Επίδοση του Τόμου του Ιδρύματος ‘’Χριστιανική Μακεδονία’’. Ο Μακαριώτατος είναι Επ.Πρόεδρος του Ιδρύματος.

019

7.  Εκδόσεις νέες στην βιβλιοθήκη του Ιδρύματος. Ακολουθούν τα εξώφυλλα.

eksof1 eksof2 eksof3 eksof4 eksof5 eksof6

Από τις δράσεις του Ι.Ε.Θ.Π. Μάιος – Ιούνιος 2014

  1. Στις 29 Μαΐου, ημέρα Πέμπτη της Θ. ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ, εόρτασε στην Κατερίνη ο Καθεδρικός Ναός, επ΄ονόματι της Θ. Αναλήψεως.  Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο, προεξάρχοντος του Σεβ. Μητροπολίτου Βεροίας Παντελεήμονος, ως αρχαιοτέρου κατά την τάξη αρχιεροσύνης. Μετείχαν οι Μητροπολίτες Χαλκίδος, Κοζάνης, Κορίνθου, Τριπόλεως Λιβύης και Κίτρους Κατερίνης. Παρούσες οι Αρχές της πόλεως και πολύ πλήθος πιστών. Το Ίδρυμα εκπροσωπήθηκε από  μέλη του.

Ακολουθούν φωτογραφίες

1 2

2.  Επίσκεψη στον ασθενούντα πρώην Μητροπολίτη Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος Αγαθόνικο. Ο Μητροπολίτης απολαύει περιθάλψεως αξιολόγου, αναλόγου του Αρχιερατικού κύρους του.

Φωτογραφίες

002 004 005

3. Συμμετοχή στις εκδηλώσεις Ιστορίας  και Λόγου, υπό την Αιγίδα του ΥΜΑΘ Θεόδ. Καράογλου, με θέμα: «Ο Φιλελληνισμός στην Ευρώπη, από τον Διαφωτισμό στον 20ο αιώνα» στην έδρα του Υπουργείου, στο ιστορικό Διοικητήριο, Τετάρτη 4 Ιουνίου 2014.

Φωτογραφικό υλικό

011

007

1 2 3 5 6 7 8 9 10 11 12 13

4. Από την αλληλογραφία του Ιδρύματος: εισερχόμενα και εξερχόμενα έγγραφα.

1 2 3 41 42

Από τις δράσεις του Ιδρύματος – Μάιος 2014

1.                Την Δευτέρα, 12 Μαΐου, γιορτάστηκαν στην Κατερίνη τα 60 χρόνια της Εστίας Πιερίδων Μουσών. Σε εκδήλωση λόγου στο κατάστημα της Εστίας, με την παρουσία του Σεβ. Μητροπολίτου Κίτρους, Κατερίνη και Πλαταμώνος Γεωργίου, της Αντιπεριφερειάρχη Σοφίας Μαυρίδου και εκλεκτού ακροατηρίου μελών της Εστίας. Μίλησαν ο πρόεδρος του Ιδρύματός μας, Καθηγητής παν/μίου, Αθ. Αγγελόπουλος και ο Σχολικός Σύμβουλος Δρ Νίκος Γραίκος για το μήνυμα και το έργο της Εστίας. Ακολούθησαν λαογραφικές εκδηλώσεις στον προαύλιο του κτηρίου χώρο.

Ακολουθεί φωτ. υλικό.

IMG_3044 IMG_3052 IMG_3053 IMG_3055

2.         Εκδόσεις ληφθείσες στο Ίδρυμα.

α. «Εστία Πιερίδων Μουσών 1954 – 2014, Κατερίνη 2014».

Πληροφορίες ακριβείς για τα «Εξήντα (60) χρόνια πολιτιστικής δράσης», σσ. 125.

       11

12

β.  Σεβ. Μητροπολίτη Σεβαστείας Δημητρίου, «Ο Πατριάρχης Δημήτριος εν Μνήμη», Θεσσαλονίκη 2013, σσ. 48. Κάποιες διατυπώσεις: «Εκείνος προσέφερε πάντοτε την εν Χριστώ αγάπη του χωρίς να την θυμάται και εδέχετο αγάπη χωρίς να την ξεχνά» (σελ. 8). «Εγνώριζε πάρα πολύ καλά τι είναι και τι δεν είναι ο ίδιος και οι περί αυτόν. Τιμούσε πολύ την καλλιέργειά τους, ενώ σιωπούσε για τα κενά τους» (σελ.17). «Οι Σταυροί του πολλοί ˙ και ο μεγαλύτερος όλων η πατριαρχία που του επεβλήθη» (σελ.19). «Για τον Πατριάρχη Δημήτριο η αγάπη του Χριστού δεν ήταν απλώς μια βολική εξαγγελία, αλλά μια εσωτερική θυσία ευάρεστη στον Θεό» (σελ.28).  Ήτο ο «εν ετερα μορφη» (σελ.7).

Ακολουθούν ˙ εξώφυλλο, σελ 27-29 και φωτογραφικά στιγμιότυπα.

(σελ.34, 35, 39, 41, 42, 44, 45, 47)

2b1 2b34 2b35 2b39 2b41 2b42 2b44

Παρεκείνω.

2b45 2b473.                 Αναπάντεχο. ‘’Η Ζωή εν τάφω’’. Την Δευτέρα 19 Μαΐου έγινε η έξοδιος ακολουθία του αποβιώσαντος Μητροπολίτου Ελασσόνος κυρού Βασιλείου, εις ηλικία 60 χρόνων. Ο Εκλιπών υπήρξε ένας συνετός, απλός και του Λαού Ιεράρχης. Με έργο ανασυγκρότησης της επαρχίας Ελασσόνος Ολύμπου μοναδικό. Δια ταύτα, το Ίδρυμά μας τον ετίμησε, εν ζωή, τον Μάρτιο 2012. Της εξοδίου ακολουθίας προέστη ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος ο Β’. Αιωνία του η μνήμη. Αντιπροσωπία του Ιδρύματος παρέστη.

Ακολουθεί φωτ. υλικό.

Ελασσονος

008 007 011 012 013 015 016

4. Κάτι ακόμη αξιόλογο.

Από την ορκομωσία του Τάσου Ιω. Φαράντου στα ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας (Κοζάνη),

νέου Επ. Συνεργάτη – Επικοινωνιολόγου Ι.Ε.Θ.Π. στην Αθήνα.

Θερμά συγχαρητήρια από το προσωπικό του Ιδρύματος και επιτυχίες στη ζωή του και στην σταδιοδρομία του.

Χαιρετίσματα και συγχαρητήρια στον πατέρα σου Γιάννη Φαράντο.

001 002 005

Δράσεις Ι.Ε.Θ.Π. Απρίλιος 2014

Ανάμικτες

      1. Αντιπροσωπία του Ιδρύματος, προσκληθέντος, παρακολούθησε την Μ. Δευτέρα, 14 Απρ. 2014, επίκαιρη πασχαλινή Συναυλία της Συμφωνικής ορχήστρας Δήμου Θεσσαλονίκης και της Χορωδίας Συλλόγου Αποφοίτων Κολλεγίου ‘’ΑΝΑΤΟΛΙΑ’’ στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Θέμα της Συναυλίας : « Από τη Δυτική Μουσική στο Βυζαντινό Μέλος ». Μεταξύ των συντελεστών ο Αρχιτέκτονας Δημ. Εφραιμίδης, Σύμβουλος Ι.Ε.Θ.Π.

Φωτ. Υλικό και πρόγραμμα.

ΜΕΓ2 11

       2. Εκδήλωση προς τιμήν του Σεβ. Μητροπολίτου Πριγκηποννήσων κ. Ιακώβου, Κυριακή 27 Απριλίου 2014. Διοργάνωση :  Όμιλος Μουσικοφίλων  « Βυζαντινό Αναλόγιο Καλαμαριάς ». Ο Πρόεδρος του Ιδρύματος προσεκληθείς, επέδωσε στον Σεβασμιώτατο αντίτυπο καλαίσθητου, νεωστί εκδοθέντος, Τόμου Ι.Ε.Θ.Π. « Χριστιανική Μακεδονία ». Στον Τόμο ιστορική-κριτική μελέτη του Σεβασμιωτάτου για τους Ι. Ναούς Αγίου Δημητρίου Κ/Πόλεως.

Φωτ. Υλικό και πρόγραμμα.

222 22

       3.  Βιβλία, τιμής ένεκεν, στην Βιβλιοθήκη Ι.Ε.Θ.Π.

α. Κωνσταντίνας Παπασταϊκούδη.  Το Δημοτικό Τραγούδι της Ανατολικής Ρωμυλίας. Καβακλί, Μικρό και Μεγάλο Μοναστήρι, Θεσσαλονίκης 2013, σσ. 278 – Πρόλογος. Μ.Γ.Βαρβούνης, Καθηγητής Λαογραφίας του Δημοκριτείου Παν/μίου Θράκης. Συμβολή αξιόλογη στην Θρακική λαογραφία, και δή την τραγουδιστική. Μερικά κείμενα για πρώτη φορά δημοσιοποιούνται. Σύνολο κειμένων, με αναφορά στις πτυχές της ζωής, 177. Σε κάθε ενότητα κατάλληλα εισαγωγικά.

3α

β.  Στάθης Κοψαχείλης.  Παραμιλητά. Διηγήματα, εκδ. Θερμαϊκός 16, Θεσσαλονίκη 20122. Αξιόλογη συμβολή στην τοπική λαική ιδιότροπη διηγηματογραφία Λιτοχώρου – Ολύμπου. Κείμενα 16. Αξιοπρόσεκτο γλωσσάρι, ( σσ. 105-114 ).

3β 3ββ

γ. Ιουστίνου του Φιλοσόφου και Μάρτυρος. Προς Διόγνητον επιστολή. Μτφρ: Μητροπολίτου Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος Αγαθονίκου. Εκδ. Τέρτιος, Κατερίνη 1996, σσ. 43. Επικοδομητική πνευματική συμβολή από έναν όντως πνευματικό άνθρωπο και Ιεράρχη. Καλή του ώρα.

3γ