Στα ίχνη της Magna Graecia και της Ελληνορθοδοξίας στην Καλαβρία και στην Σικελία

Αποστολή του Ιδρύματος Εθνικού και Θρησκευτικού Προβληματισμού – Καριπείου Μελάθρου.

«ΣΤΑ ΙΧΝΗ της Magna Graecia και της Ελληνορθοδοξίας στην Καλαβρία και στην Σικελία», 27 Απριλίου έως 3 Μαΐου 2011

Πεντηκονταμελής Όμιλος μελών, συνεργατών και Φίλων του Ιδρύματος βάδισε στα ζωντανά ίχνη ˙ πρώτον της κλασσικής Μεγάλης Ελλάδος και δεύτερον της Ελληνορθοδοξίας στην Καλαβρία και στην Σικελία.

1. Στην Magna Graecia. Η ευλαβική πορεία επί τα ιστορικά ίχνη στα ιερά και στα έργα πολιτισμού, μοναδικής ποιότητος, των Αρχαίων Ελλήνων – αποίκων στον Ακράγαντα και στις Συρακούσες της Σικελίας, πέραν των άλλων, επιβεβαίωσε συνειδησιακά την ιστορική αλήθεια της δυναμικής διαχρονικής και σημερινής ελληνικής κληρονομιάς εκεί.
Οι δύο Χερσόνησοι, Ελληνική και Ιταλική, σφηνωμένες γεωγραφικά και γεωφυσικά στην μεσογειακή ενδοχώρα της ξηράς προς Βορρά και της θάλασσας προς Νότο, συνιστούν ενιαίο όλο δίδυμο. Τούτο σφραγίζει και διηθίζει πρόρριζα το ελληνορωμαϊκό πνεύμα. Πρόκειται για την μία και την αυτή αδιάσπαστη προσωπικότητα της ιστορικής και σημερινής Ευρώπης των Λαών και των πολιτισμών των. Προχωρημένη έκφρασή της η σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση.

2. Η Ελληνορθοδοξία της Καλαβρίας και Σικελίας. Φυσιολογική διάδοχη κατάσταση και εξέλιξη στις ίδιες περιοχές είναι αυτή της Ελληνορθοδοξίας στην ελληνορωμαϊκή επικράτεια των 1000 πρώτων χρόνων χριστιανικού Βίου της Ευρώπης. Ίχνη ζωντανά και αναπαραγόμενα διατηρούνται και αναζωογονούνται μέχρι σήμερα, ως εύφορες νησίδες στην εκεί Ρωμαιοκαθολική θάλασσα.
Ιερά Προσκυνήματα – Κέντρα, που επισκέφθηκε η Αποστολή: α) Ο Άγιος Νικόλαος Επίσκοπος Μύρων της Λυκίας, Επαρχίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου ΚΠόλεως, ο θαυματουργός, στο Μπάρι. Εδώ, στην ομώνυμη Μονή του, το ιερό λείψανο του Αγίου σώζεται τιμώμενο, κλαπέν τον 11ο αι. από λατίνους ναυτικούς από τον, κενό σήμερα, τάφο Του στα Μύρα. Και έτσι, πρόσφυγας σωματικώς, ο Άγιος, λειτουργεί στην Δύση, ως μόνιμος πνευματικός σύνδεσμος μεταξύ της κατ’ Ανατολάς Ορθοδόξου Εκκλησίας και του Ρωμαιοκαθολικού Κόσμου της Δύσεως.
β) Ο Ιστορικός Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου (15ος αι.) στο Σολέτο, πλησίον της κωμοπόλεως Καλημέρα. Σπουδαίο μνημείο ορθοδόξου μαρτυρίας και καλλιτεχνίας.
γ) Ο εν ενεργεία Ιερός Ναός του Αγίου Αποστόλου Παύλου των Ελλήνων στο Ρήγιο της Καλαβρίας (Chiesa Ortodossa “San Paolo dei Greci” ˙ Reggio Calabria). Εγκαινιάσθηκε πρόσφατα, στις 26 Σεπτεμβρίου 2010, από τον πολύ σεβαστό Μητροπολίτη Ιταλίας και Μελίτης Γεννάδιο, της δικαιοδοσίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, κατ’ εφαρμογή του 28ου Κανόνος της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου. Ο αυτόχθων Ελληνορθόδοξος ιερέας π. Ηλίας υποδέχθηκε την Αποστολή με πολλή αγάπη. Ψάλαμε το «Χριστός Ανέστη», ανταλλάξαμε προσφωνήσεις και δώρα και σκέψεις επί της ενεστώσης καταστάσεως της εκεί ορθοδόξου μαρτυρίας.
δ) Ιερά Αυτοκρατορική Μονή Οσίων Ηλιού του Νέου και Φιλαρέτου του Κηπουρού, στο χωριό Σεμινάρα της Καλαβρίας. Είναι η γενέτειρα τού, πολύ γνωστού στους Θεολόγους, Γραμματολόγους και Ιστορικούς του 14ου αι. και της σήμερον στην Μακεδονία, στην Θεσσαλονίκη, στο Άγιο Όρος και στην ΚΠολη, Βαρλαάμ του Καλαβρού, άγαλμα του οποίου βρίσκεται στην πλατεία του χωριού. Ο Βαρλαάμ, ως γνωστό, αντιτάχθηκε φιλοσοφικά και θεολογικά ανεπιτυχώς ως μη πειστικός στην Ορθόδοξη διδασκαλία περί κτιστού και ακτίστου Φωτός των Ησυχαστών του Αγίου Όρους του Αγίου Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης Γρηγορίου του Παλαμά, το ιερό σκήνωμα του οποίου σώζεται τιμώμενο στην Εκκλησία Θεσσαλονίκης (Ι. Ναός Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά). Οι Σύνοδοι της ΚΠόλεως, που συγκλήθηκαν για να δώσουν λύση στην θεολογική διαμάχη μεταξύ Παλαμά και Βαρλαάμ, με την παρουσία και των ιδίων, δικαίωσαν τον Παλαμά.
Η φλογερή ιεραπόστολος Ηγουμένη της Ορθοδόξου Μονής Ηλιού και Φιλαρέτου Στεφανία, άριστη χειρίστρια της ελληνικής γλώσσας, καίτοι σερβικής καταγωγής, υποδέχθηκε την Αποστολή με πολλή αγάπη και ελπίδα. Σε όλο το χωριό του Βαρλαάμ αντήχησαν οι καμπάνες της Ι. Μονής προς συγκίνηση όλων, κατά την υποδοχή. Μαζί της πνευματικές αδελφές Κύπριες. Έγιναν συγκινητικές προσφωνήσεις εντός του Καθολικού, ανταλλάγησαν δώρα και σφυρηλατήθηκαν δεσμοί φιλίας, επικοινωνίας και αγάπης εν Χριστώ. Στο ερώτημα, πόσοι μονάζουν εκεί, απάντησε συμβολικά ˙ «τρείς είναι προς το παρόν οι μονάζοντες: η ίδια και οι δύο Άγιοι των τοιχογραφιών Ηλίας και Φιλάρετος».
ε) Τέλος, οι Κατακόμβες των πρώτων υπό διωγμό Χριστιανών στις Συρακούσες μας δημιούργησαν ανάλογες πνευματικές συγκινήσεις και ανάλογα αισθήματα της μιας και της αυτής πρωτοχριστιανικής εδραίας πίστεως εν Χριστώ μεταξύ των Χριστιανών Ανατολής και Δύσεως.

3. Η όλη Αποστολή αισθάνθηκε την Καλαβρία και την Σικελία ως οικείο πνευματικό και πολιτισμικό χώρο για τους Έλληνες της Ελλάδος και της Ελληνορθόδοξης Οικουμένης. Ο λαός εκεί, πολύ φιλικός και ωσεί συγγενής σχεδόν, υποδεχόταν την Αποστολή, χωρίς προκαταλήψεις και υποψίες. Οι κοινές από αιώνων  καταβολές πολιτισμών και μεσογειακής νοοτροπίας ήσαν συνεχώς ορατές και παρούσες. Το μήνυμα προς τους Αναγνώστες του παρόντος είναι: «πορεύεσθε, μεταξύ άλλων, και στα ίχνη της Magna Graecia και της Ελληνορθοδοξίας στην Καλαβρία και στην Σικελία».
Ευχαριστίες θερμές στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ιταλίας και Μελίτης, Έξαρχο Νοτίου Ευρώπης, Γεννάδιο και στον Πρωτοσύγκελό του π. Ευάγγελο, απόφοιτο της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. και συνεργάτη και φίλο του Ιδρύματος, για τις διευκολύνσεις επικοινωνίας επιτόπου. Επίσης, ευχαριστίες στους Δομινικανούς Πατέρες Rozario και Cioffari για τις ξεναγήσεις στην Βιβλιοθήκη και στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου στο Μπάρι.
Η Αποστολή, κατά την επιστροφή στα Γιάννενα, έγινε δεκτή από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ιωαννίνων Θεόκλητο. Με την ευκαιρία επισκεφθήκαμε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων την πολύ προσεγμένη Έκθεση Φωτογραφιών των ημερών αυτών, με θέμα: «Οι Συναγωγές της Ελλάδος». Στην Ηγουμενίτσα, τόσο κατά την επιβίβαση στο πλοίο της Γραμμής όσο και κατά την αποβίβαση, γίναμε έκπληκτοι θεατές ενός άλλου, απανθρώπου συγχρόνου πολιτισμού, φαινομένου. Νέοι λαθρομετανάστες, από τους «Ισλαμικούς Παραδείσους» της Ασίας και της Βορείου Αφρικής, να αγωνίζονται απελπισμένα να διαπεραιωθούν στην Χριστιανική Ευρώπη των Αρχών, των Αξιών και του Ανθρωπισμού.

Ίδρυμα Εθνικού και Θρησκευτικού Προβληματισμού – Καρίπειον Μέλαθρον.