Στα ίχνη της Magna Graecia και της Ελληνορθοδοξίας στην Καλαβρία και στην Σικελία

Αποστολή του Ιδρύματος Εθνικού και Θρησκευτικού Προβληματισμού – Καριπείου Μελάθρου.

«ΣΤΑ ΙΧΝΗ της Magna Graecia και της Ελληνορθοδοξίας στην Καλαβρία και στην Σικελία», 27 Απριλίου έως 3 Μαΐου 2011

Πεντηκονταμελής Όμιλος μελών, συνεργατών και Φίλων του Ιδρύματος βάδισε στα ζωντανά ίχνη ˙ πρώτον της κλασσικής Μεγάλης Ελλάδος και δεύτερον της Ελληνορθοδοξίας στην Καλαβρία και στην Σικελία.

1. Στην Magna Graecia. Η ευλαβική πορεία επί τα ιστορικά ίχνη στα ιερά και στα έργα πολιτισμού, μοναδικής ποιότητος, των Αρχαίων Ελλήνων – αποίκων στον Ακράγαντα και στις Συρακούσες της Σικελίας, πέραν των άλλων, επιβεβαίωσε συνειδησιακά την ιστορική αλήθεια της δυναμικής διαχρονικής και σημερινής ελληνικής κληρονομιάς εκεί.
Οι δύο Χερσόνησοι, Ελληνική και Ιταλική, σφηνωμένες γεωγραφικά και γεωφυσικά στην μεσογειακή ενδοχώρα της ξηράς προς Βορρά και της θάλασσας προς Νότο, συνιστούν ενιαίο όλο δίδυμο. Τούτο σφραγίζει και διηθίζει πρόρριζα το ελληνορωμαϊκό πνεύμα. Πρόκειται για την μία και την αυτή αδιάσπαστη προσωπικότητα της ιστορικής και σημερινής Ευρώπης των Λαών και των πολιτισμών των. Προχωρημένη έκφρασή της η σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση.

2. Η Ελληνορθοδοξία της Καλαβρίας και Σικελίας. Φυσιολογική διάδοχη κατάσταση και εξέλιξη στις ίδιες περιοχές είναι αυτή της Ελληνορθοδοξίας στην ελληνορωμαϊκή επικράτεια των 1000 πρώτων χρόνων χριστιανικού Βίου της Ευρώπης. Ίχνη ζωντανά και αναπαραγόμενα διατηρούνται και αναζωογονούνται μέχρι σήμερα, ως εύφορες νησίδες στην εκεί Ρωμαιοκαθολική θάλασσα.
Ιερά Προσκυνήματα – Κέντρα, που επισκέφθηκε η Αποστολή: α) Ο Άγιος Νικόλαος Επίσκοπος Μύρων της Λυκίας, Επαρχίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου ΚΠόλεως, ο θαυματουργός, στο Μπάρι. Εδώ, στην ομώνυμη Μονή του, το ιερό λείψανο του Αγίου σώζεται τιμώμενο, κλαπέν τον 11ο αι. από λατίνους ναυτικούς από τον, κενό σήμερα, τάφο Του στα Μύρα. Και έτσι, πρόσφυγας σωματικώς, ο Άγιος, λειτουργεί στην Δύση, ως μόνιμος πνευματικός σύνδεσμος μεταξύ της κατ’ Ανατολάς Ορθοδόξου Εκκλησίας και του Ρωμαιοκαθολικού Κόσμου της Δύσεως.
β) Ο Ιστορικός Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου (15ος αι.) στο Σολέτο, πλησίον της κωμοπόλεως Καλημέρα. Σπουδαίο μνημείο ορθοδόξου μαρτυρίας και καλλιτεχνίας.
γ) Ο εν ενεργεία Ιερός Ναός του Αγίου Αποστόλου Παύλου των Ελλήνων στο Ρήγιο της Καλαβρίας (Chiesa Ortodossa “San Paolo dei Greci” ˙ Reggio Calabria). Εγκαινιάσθηκε πρόσφατα, στις 26 Σεπτεμβρίου 2010, από τον πολύ σεβαστό Μητροπολίτη Ιταλίας και Μελίτης Γεννάδιο, της δικαιοδοσίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, κατ’ εφαρμογή του 28ου Κανόνος της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου. Ο αυτόχθων Ελληνορθόδοξος ιερέας π. Ηλίας υποδέχθηκε την Αποστολή με πολλή αγάπη. Ψάλαμε το «Χριστός Ανέστη», ανταλλάξαμε προσφωνήσεις και δώρα και σκέψεις επί της ενεστώσης καταστάσεως της εκεί ορθοδόξου μαρτυρίας.
δ) Ιερά Αυτοκρατορική Μονή Οσίων Ηλιού του Νέου και Φιλαρέτου του Κηπουρού, στο χωριό Σεμινάρα της Καλαβρίας. Είναι η γενέτειρα τού, πολύ γνωστού στους Θεολόγους, Γραμματολόγους και Ιστορικούς του 14ου αι. και της σήμερον στην Μακεδονία, στην Θεσσαλονίκη, στο Άγιο Όρος και στην ΚΠολη, Βαρλαάμ του Καλαβρού, άγαλμα του οποίου βρίσκεται στην πλατεία του χωριού. Ο Βαρλαάμ, ως γνωστό, αντιτάχθηκε φιλοσοφικά και θεολογικά ανεπιτυχώς ως μη πειστικός στην Ορθόδοξη διδασκαλία περί κτιστού και ακτίστου Φωτός των Ησυχαστών του Αγίου Όρους του Αγίου Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης Γρηγορίου του Παλαμά, το ιερό σκήνωμα του οποίου σώζεται τιμώμενο στην Εκκλησία Θεσσαλονίκης (Ι. Ναός Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά). Οι Σύνοδοι της ΚΠόλεως, που συγκλήθηκαν για να δώσουν λύση στην θεολογική διαμάχη μεταξύ Παλαμά και Βαρλαάμ, με την παρουσία και των ιδίων, δικαίωσαν τον Παλαμά.
Η φλογερή ιεραπόστολος Ηγουμένη της Ορθοδόξου Μονής Ηλιού και Φιλαρέτου Στεφανία, άριστη χειρίστρια της ελληνικής γλώσσας, καίτοι σερβικής καταγωγής, υποδέχθηκε την Αποστολή με πολλή αγάπη και ελπίδα. Σε όλο το χωριό του Βαρλαάμ αντήχησαν οι καμπάνες της Ι. Μονής προς συγκίνηση όλων, κατά την υποδοχή. Μαζί της πνευματικές αδελφές Κύπριες. Έγιναν συγκινητικές προσφωνήσεις εντός του Καθολικού, ανταλλάγησαν δώρα και σφυρηλατήθηκαν δεσμοί φιλίας, επικοινωνίας και αγάπης εν Χριστώ. Στο ερώτημα, πόσοι μονάζουν εκεί, απάντησε συμβολικά ˙ «τρείς είναι προς το παρόν οι μονάζοντες: η ίδια και οι δύο Άγιοι των τοιχογραφιών Ηλίας και Φιλάρετος».
ε) Τέλος, οι Κατακόμβες των πρώτων υπό διωγμό Χριστιανών στις Συρακούσες μας δημιούργησαν ανάλογες πνευματικές συγκινήσεις και ανάλογα αισθήματα της μιας και της αυτής πρωτοχριστιανικής εδραίας πίστεως εν Χριστώ μεταξύ των Χριστιανών Ανατολής και Δύσεως.

3. Η όλη Αποστολή αισθάνθηκε την Καλαβρία και την Σικελία ως οικείο πνευματικό και πολιτισμικό χώρο για τους Έλληνες της Ελλάδος και της Ελληνορθόδοξης Οικουμένης. Ο λαός εκεί, πολύ φιλικός και ωσεί συγγενής σχεδόν, υποδεχόταν την Αποστολή, χωρίς προκαταλήψεις και υποψίες. Οι κοινές από αιώνων  καταβολές πολιτισμών και μεσογειακής νοοτροπίας ήσαν συνεχώς ορατές και παρούσες. Το μήνυμα προς τους Αναγνώστες του παρόντος είναι: «πορεύεσθε, μεταξύ άλλων, και στα ίχνη της Magna Graecia και της Ελληνορθοδοξίας στην Καλαβρία και στην Σικελία».
Ευχαριστίες θερμές στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ιταλίας και Μελίτης, Έξαρχο Νοτίου Ευρώπης, Γεννάδιο και στον Πρωτοσύγκελό του π. Ευάγγελο, απόφοιτο της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. και συνεργάτη και φίλο του Ιδρύματος, για τις διευκολύνσεις επικοινωνίας επιτόπου. Επίσης, ευχαριστίες στους Δομινικανούς Πατέρες Rozario και Cioffari για τις ξεναγήσεις στην Βιβλιοθήκη και στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου στο Μπάρι.
Η Αποστολή, κατά την επιστροφή στα Γιάννενα, έγινε δεκτή από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ιωαννίνων Θεόκλητο. Με την ευκαιρία επισκεφθήκαμε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων την πολύ προσεγμένη Έκθεση Φωτογραφιών των ημερών αυτών, με θέμα: «Οι Συναγωγές της Ελλάδος». Στην Ηγουμενίτσα, τόσο κατά την επιβίβαση στο πλοίο της Γραμμής όσο και κατά την αποβίβαση, γίναμε έκπληκτοι θεατές ενός άλλου, απανθρώπου συγχρόνου πολιτισμού, φαινομένου. Νέοι λαθρομετανάστες, από τους «Ισλαμικούς Παραδείσους» της Ασίας και της Βορείου Αφρικής, να αγωνίζονται απελπισμένα να διαπεραιωθούν στην Χριστιανική Ευρώπη των Αρχών, των Αξιών και του Ανθρωπισμού.

Ίδρυμα Εθνικού και Θρησκευτικού Προβληματισμού – Καρίπειον Μέλαθρον.

Δραστηριότητες Σεπτέμβριος – Δεκέμβριος 2010

Δραστηριότητες του Ιδρύματος Εθνικού και Θρησκευτικού Προβληματισμού – Καριπείου Μελάθρου το τετράμηνο Σεπτεμβρίου-Δεκεμβρίου 2010. Κατεβάστε τις Δραστηριότητες ΙΕΘΠ 2010 σε μορφή PDF.

Α’

Συμμετοχή δι’ αντιπροσωπίας στην Ολυμπιάδα Βιοπολιτικής και Οικολογίας στην Αγία Πετρούπολη, κατόπιν προσκλήσεως στο Ίδρυμα της Ακαδημίας Επιστημών και του Πολυτεχνείου της ίδιας πόλης. Οι εκπρόσωποι του Ιδρύματος (Αθ. Αγγελόπουλος – Πρόεδρος, Δημ. Κουτρούλας – Δ/ντής) απένειμαν βραβεία στους αριστείς φοιτητές και φοιτήτριες, που με έρευνες στις πατρίδες τους προήγαγαν και ανέδειξαν βιο-οικολογικά προβλήματα. Η αντιπροσωπία μας απένειμε βραβεία στους αριστείς από την πόλη Βράνια της Σερβίας (17-20 Σεπτεμβρίου). Διεθνής Πρόεδρος της Βιοπολιτικής η Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αγνή Βλαβιανού-Αρβανίτη.

Β’

Συντονισμός της Εκθέσεως πρωτοτύπων Αιθιοπικών Σταυρών του Συλλέκτου – βραβείου Γκίνες (δις) – Χρήστου Γιαννουλάκη στο Μπίλλειο Μέγαρο – Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης. Η Έκθεση επαναλήφθηκε στα Αικατερίνεια της πόλεως της Κατερίνης στις 27 Νοεμβρίου.

Γ’

Διοργάνωση του 20ου Επιστημονικού Συμποσίου στα 45α Δημήτρια του Δήμου Θεσσαλονίκης (14-16 Οκτωβρίου), με γενικό θέμα «Χριστιανική Μακεδονία» και ειδική αναφορά στις σχέσεις της Θεσσαλονίκης με τις Παραδουνάβιες Πόλεις Βουκουρεστίου, Ιασίου, Μπρασόβ, Σιμπίου, Τιμισοάρας και Βελιγραδίου, στην Ρουμανία και στην Σερβία. Έγιναν 30 ανακοινώσεις ειδικών Πανεπιστημιακών Καθηγητών και Ερευνητών στην Αίθουσα Τελετών της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης, που φιλοξενήθηκαν στο ξενοδοχείο ΔΙΑΚΟΝΙΑ στο Campus της Ακαδημίας. Μεταξύ των Φορέων Συνεργασίας ο Φιλολογικός Σύλλογος ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ Αθηνών (έτος ιδρύσεως 1865). Κατά την πανηγυρική πρώτη συνεδρία ανακηρύχθηκαν Επίτιμα Μέλη του Ιδρύματος Εθνικού και Θρησκευτικού Προβληματισμού – Καριπείου Μελάθρου ο Παναγιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος και ο Πρόεδρος του Φιλολογικού Συλλόγου ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ Καθηγητής Ιωάννης Μαρκαντώνης. Πλακέτα τιμής δόθηκε στην ερίτιμη κ. Καίτη Αλεξίου του Ιδρύματος Κοινωνικού Προβληματισμού – Σπύρος Αλεξίου εις Αίγινα, εις αναγνώριση του δημοσιογραφικού έργου, Εκκλησιαστικού Ρεπορτάζ, του αειμνήστου Σπύρου Αλεξίου. Το Ίδρυμα είχε τον γενικό συντονισμό των Εκδηλώσεων.

Δ’

Αποστολή 45μελής από εισηγητές και ακροατές των ανωτέρω εκδηλώσεων μετέβη στις προαναφερθείσες πόλεις (16-23 Οκτωβρίου) και σε άλλα μνημεία ορθοδόξου ιστορικής κληρονομιάς στην Ρουμανία και στην Σερβία. Η αποστολή έγινε δεκτή: στο Πατριαρχείο Ρουμανίας από τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο κ. Κυπριανό, Δρα της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ., ως εκπρόσωπο του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ρουμανίας κ. Δανιήλ, απουσιάζοντος τότε από το Βουκουρέστι (17 Οκτ.) ˙ στο Πανεπιστήμιο Βουκουρεστίου, προσκεκλημένη του Καθηγητού του Πανεπιστημίου Βουκουρεστίου και τ. Προέδρου της Ρουμανικής Δημοκρατίας Emil Constantinescu (18 Οκτ.) ˙ και στο Βελιγράδι από τον Μακαριώτατο Πατριάρχη της Σερβικής Ορθοδόξου Εκκλησίας κ. κ. Ειρηναίο (23 Οκτ.). Κατά την επίσημη υποδοχή στα Πατριαρχικά Δώματα στο Βελιγράδι έλαβε χώρα η τελετή ανακηρύξεως του Μακαριωτάτου Πατριάρχου των Σέρβων σε Επίτιμο Πρόεδρο του Ιδρύματός μας. Ο Μακαριώτατος, ως Μητροπολίτης Νίσσης προηγουμένως, συνεργάσθηκε με το Ίδρυμά μας στην πραγμάτωση δυο συνεδρίων: α) για τις Ελληνοσερβικές πνευματικές σχέσεις διά των αιώνων στην Niš σε συνεργασία με την Πρυτανεία του Πανεπιστημίου της ίδιας πόλης, και β) για τις σχέσεις Θεσσαλονίκης και Αρχαίας Ναϊσού, γενέτειρας πόλης του Μ. Κωνσταντίνου, σημ. Νίσσης Σερβίας. Ο Μακαριώτατος ευλόγησε και εξήρε το έργο του Ιδρύματος, ως πνευματικής και επιστημονικής γέφυρας μεταξύ Ελλάδος και Σερβίας, υποσχεθείς να επισκεφθεί εκ νέου το Καρίπειο Μέλαθρο, όταν αφιχθεί στην Θεσσαλονίκη για το Άγιον Όρος, εν καιρώ.

E’

Αντιπροσωπία του Ιδρύματος επισκέφθηκε το Άγιον Όρος, τις Ι. Μονές Κουτλουμουσίου και Μεγίστης Λαύρας (28-31 Οκτωβρίου), με τις οποίες το Ίδρυμα διατηρεί ιδιαίτερους δεσμούς πνεύματος και επιστήμης, όπως και το Κάθισμα του Αγίου Ευσταθίου στον Μυλοπόταμο.

ΣΤ’

Αντιπροσωπία του Ιδρύματος επισκέφθηκε την νήσο Ζάκυνθο, όπου: α) απένειμε τον τίτλο του Επιτίμου Μέλους του Ιδρύματος στον εορτάζοντα (13 Νοεμβρίου) Μητροπολίτη Ζακύνθου και Στροφάδων κ. Χρυσόστομο, εις αναγνώριση του ποιμαντικού, κοινωνικού και εκπαιδευτικού έργου του στην Επαρχία Ζακύνθου, υποδειγματικά, αναδειχθέντος συλλογικά τον Νοέμβριο 2009, επ’ ευκαιρία Συνεδρίου για τον Θρησκευτικό Τουρισμό της Εκκλησίας της Ελλάδος, απονομής Τόμου Τιμητικού στο ίδιο, με την επιστημονική συμμετοχή και συνεργατών του Ιδρύματος, και αναγορεύσεως του ιδίου ως Επιτίμου Καθηγητού των Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων ˙ β) ξεναγήθηκε σε μνημεία-ζωντανά προσκυνήματα της ορθοδόξου κληρονομιάς του νησιού (Ι. Μονές Παναγίας Αναφωνητρίας, όπου ασκήτευσε ο Άγιος Διονύσιος Ζακύνθου, Αγίου Γεωργίου, όπου έζησε ο διδάσκαλος του Γένους Παχώμιος Ρουσάνος, Υπεραγίας Θεοτόκου Σπηλαιωτίσσης, και ο ενοριακός ναός Αγίας Παρασκευής, αντιπροσωπευτικό μνημείο Μπαρόκ επτανησιακής υφής) ˙ και γ) ευχήθηκε μαζί με το πολυπληθές ποίμνιο στον Μητροπολίτη τα προσήκοντα για τα ονομαστήριά του στο επιβλητικό και φιλόξενο Αρχονταρίκι της Ι. Μονής Αγίου Διονυσίου Ζακύνθου.

Ζ’

Κατά το Διοικητικό Συμβούλιο του Ιδρύματος υπ. αριθμ. 95, της 25ης Νοεμβρίου 2010, στα Δώματα του Καριπείου Μελάθρου ετιμήθησαν η Διεθνής Πρόεδρος της Βιοπολιτικής Καθηγήτρια Αγνή Βλαβιανού-Αρβανίτη και ο Επιχειρηματίας Erol User από την Κωνσταντινούπολη για την συμβολή τους στην προώθηση των Αρχών της Βιοπολιτικής μεταξύ των νέων γενεών (μαθητών και φοιτητών) στην Ευρώπη

Η

‘Το Προεδρείο του Ιδρύματος μετέβη στην Αθήνα (15-17 Δεκεμβ. 2010) προς συνεργασία: με τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος, Προκαθήμενο της Εκκλησίας της Ελλάδος κ. κ. Ιερώνυμο ˙ με τον Πρόεδρο του Φιλολογικού Συλλόγου ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ Καθηγητή Ιω. Μαρκαντώνη και με τον Πρόεδρο του Προγράμματος-Κέντρου Οικουμενικός Ελληνισμός κ. Στ. Πανουσόπουλο ˙ με το ΥΠΕΞ και τον Οικονομολόγο, τ. Δ/ντή του Μορφωτικού Ιδρύματος Ιω. Κωστοπούλου, κ. Δημ. Κατσίκη.